Klim-wiki

Bandlus

5 minuten leestijd

Een bandlus (sling) is een gesloten lus van platte band, fabrieksgestikt voor consistente sterkte. Standaard tussenstuk voor verlengingen, ankersteken om rotspunten of bomen, en als reserve in zelfredding. Voor sportklimmen heb je meestal een paar 60 cm en 120 cm bandlussen op je gordel.

Twee genaaide bandlussen — gesloten lussen van platte nylonband met een fabrieksstiksel; rechts opgewikkeld aan een Schroefkarabiner.

Snel

  • Gesloten lus van platte band, fabrieksgestikt
  • Standaardlengtes: 30, 60, 120, 240 cm omtrek
  • Materiaal: nylon (zwaarder, soepeler) of Dyneema (lichter, gladder)
  • Sterkte: typisch 22 kN (gecertificeerd EN 566 / UIAA 104)
  • Voor verlenging, ankerbevestiging, zelfredding

Materiaalkeuze

  • Nylonbandlus:
    • Polyamideband, soepel, makkelijk in de hand
    • Hoger smeltpunt (~250 °C)
    • Zwaarder en breder (typisch 16–25 mm)
    • Goedkoper, langere levensduur bij regelmatig gebruik
    • Standaardkeuze voor sport
  • Dyneemabandlus:
    • Ultralicht en dun (8–13 mm)
    • Veel hogere statische sterkte per gram, maar lager smeltpunt (~144 °C, 135 °C voorzichtig) — vatbaar voor smelten bij snel glijden of touwwrijving
    • Minder schokbestand: geen rek, minder valdemping bij directe valbelasting op de bandlus
    • Niet gebruiken in een knoopwerking onder dynamische belasting — bij een val direct op een geknoopte Dyneemasling kan de sling smelten of breken (gedocumenteerd). Voor ankerverlengingen waar de val door het touw wordt opgevangen: prima.

Lengtes en gebruik

  • 30 cm (12”): kort verlengen van een set. Tussenmaat — te kort om als alpinedraw te tripelen; voor sport zelden nodig.
  • 60 cm (24”): allroundlengte en de standaard alpinedraw-maat (met twee snapkarabiners, inkortbaar tot ~20/40/60 cm via de triple-loop). Voor verlengen van een quickdraw, om een rotspunt slaan, of als korte aanhechting. Standaard 1–2 op je gordel.
  • 120 cm (48”): voor langere ankerverlengingen, een ankersteek om een boom of grotere rotspunt, of als geïmproviseerde standplaatsequalisering. Standaard 1 op je gordel.
  • 240 cm (96”): lange bandlus voor uitgebreide ankers of bomen. Zelden gebruikt in sport; gangbaar in trad/alpine.

Gebruik

  • Verlengen van een Quickdraw: een bandlus met twee snapkarabiners eraan (één in de bout, één voor het touw) verlengt de quickdraw en vermindert touwwrijving in routes met afwijkende lijnen.
  • Anker om een natuurlijk object: Ankersteek (girth hitch) om een boom of grote rotspunt voor een natuurlijke verankering. Object mag niet scherp zijn.
  • Stationaire aanhechting: bandlus aan een ankerpunt voor het verlengen van een Tubular zekeringsapparaat of het positioneren van een Franse prusik (Autoblock).
  • Zelfredding: ad hoc verlenging, voetlus, transportlus, etc. Zie Prusikken.

Veelgemaakte fouten

  • Dyneema sling onder directe schokbelasting. DMM-test (85 kg, factor 1): een Dyneema-sling met overhand-knoop genereert ~11 kN en breekt; een nylon-sling met overhand houdt factor 1 (~8,8 kN). Een paar dynamische touwen met mastworp bij factor 2 genereert daarentegen maar ~7,6 kN (ruim binnen UIAA-grens 12 kN) — het touw absorbeert de stoot. Conclusie: voor schokvallen direct op de sling = nylon (en bij voorkeur dynamisch touw); voor verlengingen waar het touw de val opvangt = Dyneema is prima.
  • Girth-hitch sterktevermindering. Een sling met girth hitch verliest tot ~50% sterkte (BD QC Lab; afhankelijk van materiaal en breedte). Een 22 kN sling kan zo zakken naar ~11 kN. Faalpunt is altijd bij de knoop. Relevant voor PAS-aanhechting aan Zekerlus en sling-op-sling.
  • Bandlus over scherpe rand. Onder belasting kan de band binnen één val falen — vooral dunne Dyneema. Padden met een tweede bandlus dubbel of route herzien.
  • Bandknoop in plaats van fabrieksgestikte sling. Een fabrieksgestikte sling heeft constante kwaliteit en geen knoopmigratie. Een geknoopte band met de Bandknoop (water knot) migreert onder cyclische belasting en vereist controle bij elk gebruik. Voor klimgebruik: fabrieksgestikt. Bandknoop nooit op Dyneema — glipt.
  • Bandlus in UV laten liggen. WSTDA-tests tonen ~20–30% sterkteverlies na 1 jaar continue UV bij webbing; modern UV-gestabiliseerd materiaal presteert beter. Opbergen uit zonlicht; in-situ-slings (op vaste topankers) regelmatig vervangen.
  • Bandlus na een schokval blijven gebruiken. Onzichtbare schade aan de vezels. Bij directe schokval op de sling (geen Klimtouw ertussen): altijd afkeuren (BD QC Lab: vezels kunnen interne pinpoint-falen hebben).
  • Bandlus aan een materiaallus van je gordel. Materiaallussen zijn niet gekeurd voor klimbelasting. Bandlus aan inbindlussen of zekerlus.

Afkeurcriteria

  • Knipsels in de mantel (zichtbare vezels)
  • Smeltvlekken of harde plekken
  • Onbekende ouderdom (geen fabricagedatum bekend → afkeuren)
  • Verkleuring die kan duiden op chemisch contact
  • Maximaal 10 jaar vanaf fabricagedatum, ook bij geen gebruik

Zie Afkeurcriteria materiaal.

Zie ook

Bronnen

Tekst

  • Freedom of the Hills, 9e editie, hfst. 9
  • Petzl tech tip: Sling materials and use
  • DAV Sicherheitsforschung — artikelen in Panorama over bandschlingen (alpenverein.de)
  • Black Diamond QC Lab — How To Break Nylon & Dyneema® Slings en Connecting Two Slings Together (girth hitch tot >50% reductie; blackdiamondequipment.com/stories)
  • DMM Wales: Slings at Anchors — factor-1-droptest Dyneema vs. nylon (dmmwales.com/blogs/knowledge/slings-at-anchors)
  • BYU/WSTDA UV-droptest webbing (gem. ~27,7% sterkteverlies na 1 jaar buiten, 7 klimaten)
  • Animated Knots / UKC-testdata: water knot (bandknoop) glipt op Dyneema bij cyclische belasting
  • EN 566 / UIAA 104 norm (minimaal 22 kN genaaide sling)

Afbeeldingen

Grafiekweergave

Backlinks