Zelfzekering is het zelf aanbrengen van een verbinding tussen klimgordel en standplaats / anker — zodat je los kunt van het touw zonder onbeveiligd te zijn. Bij voorkeur via een Hele mastworp in het klimtouw zelf (dynamisch, vangt schok op), anders via een Persoonlijk veiligheidssysteem (PAS) (PAS / cow’s tail) of een bandlus met ankersteek. Nodig bij anchor cleaning (zie Ombouwen voor aflaten), op multi-pitch standplaatsen, en bij elke transitie waar je het touw moet manipuleren.
Een statische zelfzekering nooit een val laten opvangen
PAS en bandlus zijn statisch — ze absorberen geen energie. Klim er nooit boven, hou de potentiële Valfactor altijd < 1 (blijf onder het ankerpunt, hou de lus strak). Een factor-1-val op een statische Dyneema-bandlus geeft een enorme piek — ongeknoopt loopt die richting ~16,7 kN, en een geknoopte (overhandse) Dyneema-lus kan bij zo’n val zelfs breken. In alle gevallen genoeg om de lus, het anker of jezelf te beschadigen. Een ankersteek reduceert de bandlus bovendien ~40–60% in sterkte. Het klimtouw (mastworp) is daarom de veiligste zelfzekering: het rekt en vangt de schok op.
Snel
- Voorkeur: Hele mastworp in het klimtouw — blijf op zekering, dynamisch.
- Alternatief: Persoonlijk veiligheidssysteem (PAS) of bandlus met ankersteek — statisch, hou valfactor < 1.
- Locking carabiner naar het anker; bandlus girth-hitchen aan de inbindlussen, niet aan de zekerlus.
- Belastingstest: hang er met je volle gewicht aan vóór je van het touw / de zekering af gaat.
Procedure
-
Mastworp in de live streng klippen aan een locking carabiner aan het anker — zo blijf je op zekering. Hele mastworp tussen jou en het anker en klip die met een schroefkarabiner aan je zekerlus. Verstelbaar onder belasting en het touw vangt een eventuele schok op. Dit is de moderne sport-cleaning-methode (AMGA / AAC / VDiff).
Vraag slap, trek dat slap door het anker, leg een
-
Statische zelfzekering (PAS / bandlus) alleen als je niet op het touw kunt blijven — hou dan valfactor < 1.
Locking carabiner naar het ankerpunt. Bandlus met ankersteek aan de inbindlussen (niet aan de zekerlus — daar slijt de onderkant onzichtbaar). Op een standplaats redundant aan twee ankerpunten verbinden; bij sport-cleaning aan het centrale punt volstaat één locking carabiner aan goede hardware, maar blijf er nooit boven hangen.
-
Belastingstest: hang er met je volle gewicht aan vóór het touw uit het zekersysteem gaat.
-
Pas dán verder met de transitie.
Zie ook
- Persoonlijk veiligheidssysteem (PAS) (Personal Anchor System)
- Hele mastworp (Clove hitch)
- Bandlus (Sling)
- Ombouwen voor aflaten (Sport anchor cleaning)
- Standplaats met twee bouten (Two-bolt anchor)
- Valfactor (Fall factor)
Bronnen
- Petzl tech tip: Connect Adjust / positioning lanyards — gebruik alleen bij valfactor < 1, blijf onder het ankerpunt (geen energieabsorptie)
- Black Diamond QC Lab: Personal Anchor Systems Explained — factor-1-val op Dyneema-PAS ≈ 16,7 kN; statische lus nooit schokbelasten
- VDiff Climbing / REI Expert Advice / AAC: How to clean a sport anchor — blijf op zekering, mastworp in de live streng als veiligste zelfzekering
- The Climbing Guy / Alpinesavvy: girth-hitch aan inbindlussen (niet zekerlus); ankersteek reduceert bandlus-sterkte ~40–60%
- AMGA Single Pitch Instructor Manual — belastingstest van zelfzekering vóór uit-zekering-gaan