De Bachmannknoop (Bachmann hitch) is een klemknoop waarbij een cordlus of bandlus om zowel het touw als de rug van een karabiner wordt gewikkeld. Anders dan een gewone Prusikknoop (Prusik hitch) kun je de Bachmann onder gedeeltelijke belasting verplaatsen door de karabiner te pakken — de karabiner werkt als “hendel”. Voor zelfredding en opklimmen waar je vaak moet herpositioneren.
Bachmannknoop: cordlus gewikkeld rond zowel het rode hoofdtouw als de rug van een schroefkarabiner. De karabiner werkt als hendel om de klem te verplaatsen.
Meer afbeeldingen
Detail van een Bachmannknoop met gele cord rond een ovale schroefkarabiner — toont hoe de wikkelingen om touw + karabinerrug tegelijk lopen.
Diagram: stapsgewijze opbouw van een Bachmannknoop op een vast touw, van losse wikkelingen tot afgewerkte klem.
Snel
- Cordlus of bandlus + karabiner
- Cord dunner dan het touw (~60–70% van touwdiameter) — anders klemt hij niet
- 3–4 wikkelingen rond zowel het touw als de rug van de karabiner
- Karabiner als hendel om de klem te bewegen — nooit je gewicht eraan hangen
- Eén richting — klemt in de belastingsrichting
Wanneer
- Opklimmen langs een vast touw waar je veel herpositionering doet.
- Zelfredding waar je een te lossen klem nodig hebt die je makkelijk met één hand bedient via de karabiner.
- Niet voor abseil-achterzekering — minder voorspelbaar dan een Franse prusik (Autoblock) (Autoblock).
Vereisten
- Cordlus of Bandlus (sling) (~60 cm), met een dunnere diameter dan het touw — ~60–70% van de touwdiameter (op 9–10 mm touw: 6–7 mm cord). Cord van gelijke diameter klemt niet: de Bachmann werkt dan als glijknoop (strop) en grijpt nooit.
- Karabiner met een vlakke rug (ovaal of D met platte rug) — sterk asymmetrische D-vorm zit slecht
- Touw met een geschikt oppervlak
Procedure
-
Karabiner langs het touw houden.
Plaats de karabiner met de rug parallel aan het touw, snapper naar buiten. Het touw ligt langs de rugzijde van de karabiner.
-
Cordlus achter de karabiner én het touw doorklikken.
Pak de cordlus en haak hem achter beide tegelijk — touw + karabinerrug.
-
Wikkel 3–4 keer rond beide. rond zowel het touw als de rug van de karabiner tegelijk. Wikkelingen naast elkaar, niet over elkaar. Alle in dezelfde richting, vanaf de kop richting de belaste kant.
Elke wikkel gaat
-
Belasting onder de Bachmann aanhechten — niet aan de hendelkarabiner.
Hang je gewicht (of het zekersysteem) aan de cordlus ónder de wikkelingen, niet aan de karabiner die als hendel dient. Belast je de hendelkarabiner zelf, dan trek je de wikkelingen los en glijdt de klem door.
Nooit je gewicht aan de hendelkarabiner hangen. De karabiner is alleen de "hendel" om te verschuiven; eraan trekken of belasten lost de klem en laat de Bachmann doorglijden.
-
Strak trekken in de belastingsrichting.
De wikkelingen knijpen zich rond touw + karabiner. Onder belasting grijpt de klem. Door aan de karabiner te trekken (de hendelfunctie) kun je hem onder lichte belasting verplaatsen.
-
Test laag voor je belast.
Videovoorbeelden
Meer video's
Veelgemaakte fouten
- Cord even dik als het touw. Dan grijpt de klem niet: de Bachmann werkt als glijknoop (strop) en glijdt door onder belasting. Cord moet duidelijk dunner zijn — ~60–70% van de touwdiameter.
- Verkeerde karabinervorm. Sterk asymmetrische D met afgeronde rug zit slecht. Voor Bachmann: ovaal of een D met platte rug.
- Te weinig wikkelingen. Drie minimum; op dunner of gladder touw vier of vijf.
- Trekken aan de karabiner onder volle belasting. Werkt niet — onder volle belasting is de klem niet meer te lossen via de hendel. De hendelfunctie werkt pas onder gedeeltelijke belasting (gewicht deels gedragen door een ander systeem).
- Verkeerd om gelegd. De klem werkt in één richting; verkeerd om = grijpt niet.
- Gebruikt als abseil-achterzekering. Onder volle belasting niet meer los te krijgen via de hendel; bovendien kan de karabiner achter rotsuitsteeksels haken. Voor abseil-back-up: Franse prusik (Autoblock) (Autoblock).
- Dyneema-sling als Bachmann onder dynamische belasting. Smeltpunt Dyneema ~144 °C (135 °C voorzichtig) — bij snel glijden onder belasting kan de sling smelten of glazuren. Voor klemknopen bij voorkeur 6–7 mm nylon cord.
- Schokbelasting. Nooit een klemknoop schokbelasten: hij kan doorslippen en zich door de mantel branden. Belast altijd geleidelijk.
Varianten
- vs. Prusikknoop (Prusik hitch): prusik werkt in beide richtingen, zonder hendel. Bachmann werkt in één richting, met hendelfunctie.
- vs. Klemheist (Klemheist hitch): beide in één richting. Klemheist sterker en simpeler; Bachmann heeft het voordeel van de karabiner als hendel.
- vs. een mechanische ascender: mechanisch is sneller en betrouwbaarder voor regelmatig opklimmen. Bachmann is de variant die je altijd bij je hebt.
Zie ook
- Prusikknoop (Prusik hitch)
- Klemheist (Klemheist hitch)
- Franse prusik (Autoblock) (Autoblock)
- Prusikken (Ascending with prusik)
- Schroefkarabiner (Locking carabiner)
Bronnen
Tekst
- Freedom of the Hills, 9e editie, hfst. 21
- AMGA Self-Rescue Manual
- Bachmann knot — Wikipedia (cord dunner dan touw, anders glijknoop; 3–4 wikkelingen, 4 bij herhaalde schokbelasting)
- Bachmann Knot — NetKnots (round-cross-section karabiner; cord ≤ ½ touwdiameter; hendel lost onder onbelast)
- Prusik Knots — VDiff Climbing (“Do not clip your load to the carabiner which functions as the handle – this will release the knot”; cord 60–80% van touwdiameter)
- Bachmann Knot — 101Knots (gelijke diameter → glijknoop; nooit schokbelasten)
Afbeeldingen
- Bachmann knot WPK.jpg — WikipedianYknOK, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0
- Karabinerklemmknoten.jpg — Markus Bärlocher, Wikimedia Commons, publiek domein
- Bachmann knot2.png — Wikimedia Commons, publiek domein
