Pre-klim planning multi-pitch is alles wat je vóór een multi-pitch klimtour doet — route uitzoeken, weersomstandigheden checken, materiaalpak samenstellen, terugkeer plannen, en partnerniveau afstemmen. Bij multi-pitch is goede planning niet optioneel: je zit uren op een rots zonder mogelijkheid om snel te wisselen. Een single-pitch klim kan onvoorbereid lukken, een multi-pitch tour zelden.
Detail — Petzl beslissingsboom voor standplaatskeuze
Pre-klim planning is meer dan een paklijst: bij elk type route bepaal je vooraf welke standplaatsen je gaat opbouwen. Twijfels over ankerkwaliteit? Risico op een hoog-energetische val? Verschil in gewicht tussen klimmers? Traverse aan eind van een lengte? Voor elke combinatie kies je een ander type standplaats (mono-directioneel gebalanceerd, semi-directioneel, of fixed-point) en bijbehorende zekermethode. Bekijk de topo vooraf en plan welke standplaats per lengte passend is.
Snel
- Route uitzoeken — topo, beta, niveaumatch
- Weersomstandigheden 24–48 uur vooruit
- Materiaalpak: gear, touw, water, voeding, kleding, eerstehulp
- Partnerniveau en -conditie afstemmen
- Terugkeerplan: hoeveel abseils, route ervan, alternatieven
- Tijdsbestek met marge — uiterste terugkeertijd
Routeonderzoek
Topo lezen — wat zoek je
- Totale lengte (aantal touwlengtes en hoogte in meters).
- Graad per lengte — gemiddelde + cruxgraad.
- Boutenkwaliteit — recent geboorde of jaren oud?
- Standplaatstypes — geboorde standplaats of zelfbouw?
- Cruxlocatie — eerste, midden of laatste lengte?
- Afdaling — abseilen over de route, of omlopen?
Beta verzamelen
- Andere klimmers die de route deden — ervaring delen.
- Online forums (Klimbase, UKC, summitpost) voor herhaalde tourverhalen.
- Klimgids/topoboek voor lokale tips.
Niveaucheck — eerlijk
- Heb je single-pitch de gewenste graad regelmatig schoon geklommen?
- Multi-pitch op die graad is moeilijker dan single-pitch — toenemende vermoeidheid, touwbeheer, mentale druk.
- Voor de tour kun je iets onder je single-pitch limiet aanhouden voor veilige marge.
Weeronderzoek
Wat checken:
- Regenverwachting — als 30+% kans: niet gaan, of vroeg vertrek.
- Onweer — direct levensbedreigend op een wand. Niet beginnen.
- Wind — vooral op brede wanden of crests.
- Temperatuur — beneden 5°C: koud handen, klimkwaliteit afneemt. Boven 30°C: dehydratie risico.
- Vochtigheid — op kalksteen wordt het glad bij hoge vochtigheid.
Vooral op buitenmuur in alpencontext: bekijk meerdere bronnen (Meteo Suisse, Bergfex, lokale weerstations).
Materiaalpak
Zie ook Multi-pitch overzicht. Specifieke check vóór elke tour:
Touw
- Lengte: minimaal zo lang als de langste enkele lengte (de relevante maat bij multi-pitch is de langste lengte, niet de totale routehoogte). 2× de langste lengte is alleen nodig als je de naklimmer aflaat in plaats van laat naklimmen. Bij abseilen terug: 2× de langste afstand tussen abseilstandplaatsen (vaak korter dan een lengte).
- Diameter: 8,9–9,8 mm enkeltouw voor multi-pitch (lichter = comfortabel op lange tour; dikker = duurzamer over rotsranden).
- Een of twee touwen? Twee touwen voor halftouwtechniek of Abseilen met twee touwen — afhankelijk van route.
Quickdraws
- Tel het aantal bouten van langste lengte + 4 reserve.
- Mix van korte en lange — zie Touwwrijving.
- Lichte quickdraws zijn comfortabel op lange tour.
Standplaatsmateriaal
- 1× Cordelette (5 m, 7 mm).
- 2× Bandlus 60 cm + 1× 120 cm.
- 4–6 Schroefkarabiners.
- 1× Persoonlijk veiligheidssysteem (PAS) per klimmer.
Zekeringsapparaat
- 1× Tubular zekeringsapparaat met plaquette-modus (Reverso, ATC Guide, Mega Jul) voor Zekeren van boven (direct).
- Eventueel Halfautomatisch zekeringsapparaat voor voorklim.
Andere
- Helm — verplicht.
- Eerstehulppakket — basis: pleisters, smartphone, tape.
- Mes (klein) — voor noodgevallen (touw doorsnijden zelden, maar mogelijk).
- Hoofdlamp — bij donker terugkomen.
- Telefoon — opgeladen, in waterdichte zak.
- Eventueel: kleine prusikcord voor zelfredding (Uit het zekersysteem komen).
Voeding en water
- Water: 1–2 L per persoon, afhankelijk van duur en temperatuur.
- Voeding: snelle suikers (gel, broodjes, gedroogde vruchten) voor onderweg.
- Hoofdmaaltijd niet net voor klim — een zware maag verergert verzuring.
Kleding
- Sportbroek + shirt voor klim.
- Lichte windjas in rugzak.
- Voor lange tour: thermisch shirt (afhankelijk van weer).
Tijdsplanning
Bereken vooraf:
- Klimtijd: verwacht aantal lengtes × verwachte tijd per lengte (30–60 min als beginner, 20–40 min ervaren).
- Wisseltijd: 5–10 min per standplaats.
- Toppauze: 15–30 min op de top.
- Afdaling: afhankelijk van soort.
- Omkeertijd (turn-around time): niet de tijd waarop je de top wilt halen, maar de laatste tijd waarop je nog veilig kunt afdalen voor het donker. Dit is een afspraak vooraf — bij de omkeertijd ben je terug aan het dalen, ongeacht hoe ver je gekomen bent. Klassieke fout: doorklimmen “we zijn er bijna” en dan in het donker gevangen worden.
- Plan met marge: voeg 50% extra tijd toe als beginner.
Bij twijfel: vroeger vertrekken. Zonsopkomststart is voor lange routes standaard.
Partnerafstemming
Open gesprek vóór de tour:
- Niveau: beiden comfortabel met geplande graad?
- Ervaring: beiden multi-pitch comfortabel?
- Communicatie: afspraken over wisseling, Touwcommando’s, Bailstrategie beslissing.
- Vertrouwen: kennen jullie elkaar goed genoeg?
- Conditie vandaag: geslapen, gegeten, niet ziek.
Bij twijfel over partnerniveau: alternatieve route met lagere moeilijkheid kiezen.
Bailplan
Vóór je begint: weet wat je doet als je halverwege wilt stoppen.
- Kun je vanaf elke standplaats abseilen terug?
- Materiaal om achter te laten als gebruikt voor bail?
- Communicatiestrategie als signaal van bail.
Zie Bailstrategie voor details.
Startcheck (vóór beginnen)
Direct vóór het inbinden, korte mentale check:
- Materiaal compleet — zie paklijst hierboven.
- Beide gordels aangetrokken, helmen op.
- Touw geïnspecteerd, geen knopen of beschadigingen.
- Stopperknoop in onderkant van het touw gepland — bij multi-pitch meestal niet aan de bovenkant maar wel aan de onderkant.
- Tijd genoteerd (starttijd).
- Weersomstandigheden nog OK (kijk omhoog).
- Partnercheck gedaan.
Veelgemaakte fouten
- Onderschatten van duur. Multi-pitch duurt 50–100% langer dan single-pitch over hetzelfde aantal meters.
- Niet checken weer. Onweer halverwege = noodgeval.
- Te weinig water. Klassiek probleem bij hete dagen.
- Niet plannen van bail. Bij vermoeidheid halverwege: geen plan = paniek.
- Materiaal vergeten. Vooral kleine maar essentiële items (zekeringsapparaat, schroefkarabiner, eerstehulp).
- Partnerniveau overinschatten. Als één van de twee niet comfortabel is op de graad, is het hele team in gevaar.
- Beginnerstoer in slecht gemarkeerd terrein. Begin in goed gedocumenteerde routes met duidelijke topo.
Zie ook
- Multi-pitch overzicht (Multi-pitch overview)
- Standplaats met twee bouten (Twobolt anchor)
- Touwbeheer op de standplaats (Rope management)
- Bailstrategie (Bailing strategy)
- Communicatie bij multi-pitch (Multi-pitch communication)
- Risicomanagement (Risk management)
- Pre-klim checklist (Pre-climb checklist — for individual route)
- Onweer en bliksem bij het klimmen
Bronnen
Tekst
- 10 tips multipitch klimmen — NKBV
- Tips voor technische multipitches — NKBV
- Petzl — Essential gear for multi-pitch climbing
- Petzl — Building a belay anchor on a multi-pitch route
- AMGA Rock Guide Manual
- Climbing Anchors (John Long & Bob Gaines)
- NKBV cursusprogramma Outdoor Voorklimmen Multi-pitch (cursusbeschrijving publiek; cursusmateriaal alleen voor deelnemers)
- Petzl — Multi-pitch climbing: get the right gear (2023)
- VDiff Climbing — Multi-Pitch Sport Climbing
Afbeeldingen
- Petzl — Building a belay anchor on a multi-pitch route © Petzl, gebruikt onder fair use voor educatieve doeleinden
Videovoorbeelden
Meer video's