Klim-wiki

Tubular zekeringsapparaat

5 minuten leestijd

Een tubular zekeringsapparaat (tubular belay device, ATC) is een handmatig zekeringsapparaat van geprofileerd aluminium met twee touwsleuven. De zekeraar genereert remwerking door het touw onder een hoek door het apparaat te leiden — de remhand is altijd nodig. Black Diamond ATC-XP, Petzl Reverso en vergelijkbare modellen zijn standaard.

Black Diamond ATC-XP (blauw, huidig model) — vooraanzicht met zichtbaar de geprofileerde V-sleuven die extra wrijving geven, het kabellusje onderaan en de twee parallelle touwsleuven. Productfoto Black Diamond.

Snel

  • Twee touwsleuven; één voor sportzekeren, één extra voor multi-pitch direct-modus
  • Remhand omsluit de Remstreng te allen tijde — geen automatische rem, jouw hand is de rem
  • Remwerking via dubbele knik: het touw wordt om de karabiner én neerwaarts over het apparaat geleid; de remhand drukt de remstreng in de sleuf en de wrijving stijgt tot blokkeren
  • Gekeurd onder EN 15151-2 (handmatige remapparaten); touw volgens Klimtouw (EN 892)
  • Compatibele touwdiameter: per model verschillend, raadpleeg fabriekshandleiding. Voorbeelden: BD ATC-XP 7,7–11 mm, BD ATC-Guide 8,1–11 mm, Petzl Reverso 8,5–10,5 mm enkel / 7,1–9,2 mm half / 6,9–9,2 mm twin, Petzl Verso 8,5–11 mm enkel.
  • Voor voorklim, toprope, abseilen, en (met Guide-modus) zekeren van boven
  • Functietest (Partnercheck): trek scherp aan klim-zijde, apparaat moet remmen — niet overslaan

Soorten

  • Standaard tubular (Black Diamond ATC, Petzl Verso): basisversie. Twee sleuven voor sport.
  • Hoog-wrijving tubular (high-friction) (Black Diamond ATC-XP, Petzl Reverso): geprofileerde sleuven voor meer wrijving — handiger met dunne touwen of bij een lichte klimmer.
  • Guide-modus tubular (Petzl Reverso, Black Diamond ATC-Guide): extra clipopening voor “direct-modus” — zekeren van boven aan de standplaats, waar het apparaat zelfblokkeert onder belasting. Standaard voor multi-pitch.

Procedure: tubular voorbereiden

  1. Touw door één sleuf — pak een bocht touw, voer hem door de sleuf.

  2. Karabiner door bocht en apparaat — een Schroefkarabiner (HMS- of peervorm) gaat door zowel de bocht touw als door het clipoog van het apparaat.

  3. Karabiner aan je Zekerlus clippen — niet aan de inbindlussen.

  4. Schroef dicht.

Veelgemaakte fouten

  • Verkeerde sleuf voor sportzekeren. Sommige apparaten hebben twee sleuven van verschillende geometrie. Check welke voor voorklim en toprope bedoeld is.
  • Touw verkeerd om in apparaat. De actieve streng moet vanuit de juiste sleufpositie komen, anders is de remwerking minimaal. Controleer met je ogen vóór gebruik.
  • Remhand loslaten. Gedocumenteerde fatale faalmodus. De tubular heeft geen rem; je hand is de rem. Altijd vasthouden, ook tijdens een rustpositie van de klimmer.
  • Dun touw (< 8,5 mm) in standaard tubular. Minder wrijving; alleen onder controle met goede techniek en sterke remhand. Voor dun touw: high-friction model.
  • In Guide-modus zekeren naar beneden. Guide-modus is voor zekeren van boven, met klimmer onder je. Voor zekeren onderaan met klimmer boven: gewone tubular-modus.

Varianten

  • Halfautomatisch alternatief: Halfautomatisch zekeringsapparaat met automatische remlaag. Voor sportklimmen gangbaarder dan tubular, maar tubular blijft populair vanwege het lichte gewicht en omdat je er met twee touwen tegelijk mee kunt werken (abseilen).
  • Noodvervanging: Halve mastworp op een HMS-karabiner — werkt zonder apparaat, met touwdraaiing als nadeel.

Zie ook

Bronnen

Tekst

Afbeeldingen

Grafiekweergave

Backlinks