Klim-wiki

Klimtouw

6 minuten leestijd

Het klimtouw (climbing rope) is een dynamisch touw met een binnenkern van gevlochten nylon en een geweven buitenmantel, ontworpen om valenergie op te vangen door te rekken. Klimtouwen worden ingedeeld in drie types: enkeltouw, halftouw en dubbeltouw — voor sportklimmen gebruik je een Enkeltouw (Single rope).

Petzl Volta 9,2 mm Duratec Dry — een dynamisch enkeltouw zoals geleverd door de fabrikant; oranje geweven mantel, met fabriekslabel waarop diameter en behandeling staan. UIAA / EN 892-classificatie zit op een gevlochten label aan elk uiteinde.

Snel

  • Dynamisch touw — rekt om valenergie op te vangen
  • Diameter 8,5–10,5 mm voor sport, lengte 60–80 m
  • Drie types: Enkeltouw (single), Halftouw (half), Dubbeltouw (twin) — sport = enkeltouw
  • UIAA / EN-gecertificeerd — symbool op het label aan elk uiteinde
  • Levensduur: 1–10 jaar afhankelijk van gebruik; zie Afkeurcriteria materiaal

Onderdelen

  • Kern (core) — gevlochten nylondraden binnenin. Doet ~80% van het werk: vangt belasting en draagt de meeste sterkte.
  • Mantel (sheath) — geweven buitenlaag. Beschermt de kern tegen abrasie, vuil en UV. Wordt het eerst zichtbaar beschadigd; dient als waarschuwingssysteem.
  • Middelmarkering (middle mark) — zwarte markering of fabrieksstreep halverwege het touw. Cruciaal voor Abseilen met twee touwen om de twee einden op gelijke lengte te houden.
  • Uiteindelabels — gevlochten label of stuk tape met fabrikantinformatie en certificering (UIAA, EN 892).

Soorten

TypeSymboolSportgebruikWanneer wel
Enkeltouw (Single, “1”)① op labelStandaardSportklimmen, single- en multi-pitch
Halftouw (Half, “½”)½ op labelZeldenTrad, alpine, multi-pitch met afwijkende vallijnen
Dubbeltouw (Twin, ”∞”)∞ op labelZeldenAlpine, ijs — twee touwen samen door elke Quickdraw

Eigenschappen om op te letten

  • Diameter — moderne sport sweet spot 9,0–9,5 mm (zie Enkeltouw voor detail-tabel). 8,5–8,9 mm = prestatie/projectklim/redpoint (sneller te clippen, sneller verslijtend). 9,6–9,8 mm = allround/duurzaam outdoor. 9,9–10,2 mm = standaard zaaltouw. 10,3–10,5 mm = werktouw / zware zaal. Check apparaatcompatibiliteit per model.
  • Lengte — 60 m voor korte sportroutes; 70 m moderne minimum voor zaal (hoge wanden) en buiten; 80 m voor langere multi-pitch.
  • Vangstoot (impact force) — UIAA EN 892-test: maximale kracht op een 80 kg testmassa (geen “klimmer”) bij factor 1,77-val. Maximaal 12 kN voor enkeltouw. Halftouw: 8 kN per streng bij 55 kg. Twin: 12 kN voor het paar bij 80 kg. De 12 kN-grens is biomechanisch — bovengrens voor wat een lichaam in een gordel kan opvangen zonder ernstig letsel.
  • UIAA vallen — minimum 5 testvallen voor enkeltouw (factor 1,77, 80 kg, scherpe rand). Halftouw: 5 per streng (55 kg). Twin: 12 voor het paar samen. Niet bedoeld als praktijkmaat — UIAA-vallen zijn extreem, een sportval is veel milder.
  • Mantelafslip (sheath slippage) — EN 892 ≤ 2% voor enkeltouw (max ~40 mm over 2 m getest); UIAA 101 strenger ≤ 1%. Premium touwen claimen ~0 mm via mantel-kern verklevingstechnieken (Beal Unicore, Mammut Coating Finish). Hoog mantelafslip = mantel kan op de uiteinden gaan opbollen.
  • Statische verlenging — UIAA-norm: < 10% bij 80 kg statisch voor enkeltouw; < 12% per streng (60 kg) voor halftouw; < 10% (80 kg, paired) voor twin. Belangrijk voor abseil-gedrag (hoge rek = sluipen tijdens abseil).
  • Dynamische verlenging — UIAA-norm: < 40% tijdens UIAA-testval (factor 1,77).
  • Mantelaandeel — percentage van het touwgewicht in de mantel. Hoger = slijtvaster maar zwaarder.
  • Middelmarkering — fabrieksmarkering halverwege: zwarte/contrasterende streep (door fabriek aangebracht; veilig) of bicolor (patroonwissel halverwege; tegenwoordig de voorkeursoptie, geen chemische invloed). Markeer nooit zelf met permanente marker — oplosmiddelen kunnen nylon aantasten (UIAA-advies). Gebruik door de fabrikant goedgekeurde middenmarker-stiften (BlueWater, Beal) of laat het herstellen aan de fabriek over.
  • Behandelingen — beoordeeld via UIAA Water Repellent label (sinds 2014): touwen onder deze norm absorberen < 5% water na onderdompeling/uitspoeling (versus 20–50% voor onbehandeld). Dry treatment beschermt mantel + kern (Mammut Dry, Beal Golden Dry/Unicore, Edelrid Pro Dry); verbetert óók abrasiebestendigheid. Drie types: mantel-dry (basis), kern-dry (medium), beide-dry (premium / UIAA Water Repellent).
  • Triple-rated (moderne dunne touwen 8,5–9 mm zoals Edelrid Swift Eco Dry 8,9, Beal Opera 8,5, Mammut Serenity 8,7): gecertificeerd als single én half én twin tegelijk. Maximale veelzijdigheid voor sport én alpine.

Hanteren

  1. Uitleggen op een touwzak of een schone plek — niet op vuil of grit, dat dringt door de mantel in de kern.
  2. Stapelen van uiteinde naar uiteinde — geen knopen, geen wirwar, beide einden bovenop.
  3. Inpakken in een touwzak na de klim — beschermt tegen UV, vocht en grit.
  4. Inkijken na elke klim — voel het hele touw door je handen, kijk naar elke meter. Beschadigingen: zachte plekken, blootliggende kern, verkleuring.

Veelgemaakte fouten

  • Te kort touw voor de route. Klimmer bereikt de top, maar zekeraar heeft geen touw meer over om af te laten. Klassiek dodelijk ongeval — klimmer wordt aan een open touwuiteinde afgelaten. Maatregelen: Het systeem sluiten (knoop in het uiteinde), kennis van de routelengte vooraf.
  • Touw over scherpe rand laten lopen. Mantel kan onder belasting doorsnijden. Als noodmaatregel: een Vlinderknoop leggen om het beschadigde deel te isoleren.
  • Statisch touw gebruiken voor klimmen. Geen rek = geen valdemping. Statisch touw is alleen voor abseilen, hijsen of via ferrata met dempers. Voor klimbelasting: vangstoot ver boven 12 kN, kan dodelijk zijn.
  • Touw nat opbergen. Schimmel + kernschade. Drogen op koele plek voor opbergen.
  • Touw in zonlicht laten liggen. UV degradeert nylon. Touwzak.
  • Eén keer een zware schokval en doorklimmen. Zware vallen (factor > 1) belasten de kern significant. Inspecteer; bij twijfel afkeuren.

Levensduur en afkeuren

Zie Afkeurcriteria materiaal. Korte versie:

  • Direct afkeuren bij: zichtbare kern, harde of zachte plekken, smeltvlekken, contact met chemicaliën (accuzuur, chloorbleek, sterke alcalica, oplosmiddelen, benzine, antivries, isopropylalcohol — Teufelberger test toonde accu-zuur en bleek als meest schadelijk). Factor-2 val = grondige inspectie + bij twijfel afkeuren (Petzl); valt buiten UIAA-testkader factor 1,77.
  • Levensduurtabel (Petzl PPE):
GebruiksfrequentieLevensduur
Nooit gebruikt, juist opgeborgenmax 10 jaar
Tweemaandelijks of mindertot 7 jaar
Maandelijks5 jaar
Meerdere keren per maand3 jaar
Wekelijks1 jaar
Dagelijks / intensief sport< 1 jaar of na elk groot incident

Zie ook

Bronnen

Tekst

Afbeeldingen

Grafiekweergave

Backlinks