Abseilen met één touw

Abseilen met één touw is de standaardmethode om naar beneden te komen vanaf een sportroute waarbij het touw dubbel door het omlooppunt loopt en je via beide strengen tegelijk afdaalt. Maximale afdaalafstand = halve touwlengte. Standaard voor single-pitch sportroutes na het toppen en voor multi-pitch met korte afstanden tussen standplaatsen.

Detail — afdaling beperkt tot halve touwlengte

Bij een enkele touw door het omlooppunt loopt het touw dubbel: beide einden hangen aan jouw kant. Maximale afdaling L = ½ touwlengte (60 m touw → max 30 m afdaling). Bij grotere afstand: Abseilen met twee touwen of single-rope met retrieval cord en knoop-blok.

Foto — Wikimedia, klimmer start abseil

Klimmer start een abseil — apparaat is op het touw, autoblock-cord (paars) zichtbaar, zelfzekering nog actief tot de belastingstest geslaagd is.

Snel

• Touw dubbel door het Omlooppunt van anker
• Beide einden naar beneden, knoop in elk einde (Het systeem sluiten)
• Apparaat op beide strengen
• Autoblock-achterzekering (Abseil-achterzekering (autoblock))
• Maximale afdaling = halve touwlengte (bijv. 60 m touw → 30 m afdaling)

Vereisten

• Goed Sportklimstandplaats met omlooppunt
• Klimtouw (enkeltouw of halftouw, één enkel touw)
• Abseilapparaat (Tubular zekeringsapparaat of Halfautomatisch zekeringsapparaat)
• 2 Schroefkarabiners (voor apparaat + autoblock)
• Hittebestendige cord voor Franse prusik (Autoblock) — nylon accessory cord (6–7 mm), géén Dyneema-bandlus (smelt bij abseilwrijving)
• Helm op (verplicht buiten)

Procedure

1. Aankomst op standplaats / top — zelfzekering aan beide bouten, “Blok!”, hang in het touw. Beslissing: aflaten of abseilen? (Zie Aflaten vs. abseilen bij sportstandplaats.)

2. Extra zelfzekering opzetten — Bandlus of PAS direct van Inbindlus naar één van de bouten, onafhankelijk van het touw.

3. Touw uit zekeringssysteem — “Ik maak je los”, zekeraar opent apparaat. Je hangt alleen aan bandlus/PAS.

4. Touw door omlooppunt rijgen — midden van touw bij omlooppunt.

   • Maak Teruggestoken achtknoop los uit gordel.
   • Trek hele touw door je gordel.
   • Midden van touw identificeer (zwarte middelmarkering of meet door beide einden tegen elkaar te leggen).
   • Trek touw door het Omlooppunt — midden bij omlooppunt.
   • Beide einden hangen gelijk lang aan beide kanten.

5. Beide einden naar beneden — roep “Touw los!” / “Touw komt!” als waarschuwing. Eerst één eind in een lus gooien (kleinere wirwar), daarna het tweede eind.

6. Knopen in beide uiteinden — closing the system, twee seconden werk. Dubbele zaksteek in elk eind. Gedocumenteerde fatale faalmodus: zonder knoop afdalen van het uiteinde van het touw.

   Zelfs als beide uiteinden de grond raken: leg

7. Abseilapparaat opzetten — beide strengen door tubular, schroef volledig dicht.

   • Beide strengen door Tubular zekeringsapparaat (in gewone tubular modus, niet guide/plaquette modus).
   • Schroefkarabiner aan Zekerlus van gordel (of bandlus voor extended rappel — zie Abseil-achterzekering (autoblock)).
   • Schroef volledig dicht. De oudere “halve slag terug” (om vastlopen onder belasting te voorkomen) is niet meer gangbaar in moderne instructie.
   • Visueel check: beide strengen door apparaat, in juiste richting.

8. Autoblock-achterzekering (verplicht) — Franse prusik (Autoblock) onder apparaat. Zie Abseil-achterzekering (autoblock) voor volledige procedure. Kort:

   • Franse prusik (Autoblock) om beide rem-zijden (onder apparaat).
   • Geclipt aan zekerlus van gordel (moderne standaard met extended rappel).
   • Materiaal: nylon accessory cord (6–7 mm). Geen Dyneema — smelt bij de wrijvingswarmte en faalt dan als achterzekering.
   • Bij loslaten van Remhand: prusik klemt, je hangt veilig.

9. Test apparaat — trek belasting op apparaat door zelfzekering iets slap te maken. Apparaat moet houden; autoblock niet onverwacht klemmen tijdens normaal afdalen.

10. Zelfzekering eraf — bandlus/PAS losmaken van bouten. Volledig hangen aan abseilapparaat + autoblock.

11. Afdalen — beide handen rem-zijde, voet tegen wand, tempo 0,5–1 m/s.

    • De streng vanaf het apparaat hangt aan jouw kant.
    • Druk autoblock omlaag met handen → losser → glij.
    • Stop autoblock klem → je hangt stil.
    • Tempo: gemiddeld 0,5–1 m/s. Niet jakkeren.

12. Onderaan aangekomen — stevig staan op grond / volgende standplaats. Apparaat los van touw, autoblock los. Touw aftrekken (zie Touw aftrekken).

Veiligheidstechnieken voor partner

Fireman’s belay — extra achterzekering voor afdalende partner

Wanneer de eerste klimmer beneden is, kan hij de tweede klimmer extra zekeren met fireman’s belay:

1. Eerste klimmer staat onder de abseil, pakt beide touwen of (bij twee touwen) de twee strengen waar de partner aan afdaalt.
2. Touw losjes vasthouden tijdens normale afdaling.
3. Bij problemen: trek het touw strak naar beneden → blokkeert het apparaat van de afdalende klimmer onmiddellijk.

Kost niets, vraagt geen materiaal — standaard moderne multi-pitch beveiliging.

Pre-rig methode (multi-pitch abseil — moderne best practice)

Per Climbing.com en moderne guide-curricula (Fox Mountain Guides, Alpinesavvy): bij multi-pitch abseil pre-riggen beide klimmers hun apparaat aan dezelfde touw voordat de eerste afdaalt:

1. Touw door omlooppunt.
2. Klimmer A bouwt extended rappel + autoblock.
3. Klimmer B bouwt direct daarboven zijn eigen extended rappel + autoblock op hetzelfde touw, blijft aan standplaats vastgemaakt.
4. A daalt af — als A de controle over zijn remhand verliest of vastloopt, blokkeert het apparaat van B (boven A) het touw alsnog.
5. Als A veilig beneden is: A blijft eronder (fireman’s-positie); B maakt zelfzekering los en daalt af.

Voordeel: continue achterzekering voor de afdalende klimmer. Nadeel: vereist 2× opstellingsruimte aan standplaats.

Touw aftrekken na enkele abseil

Zie Touw aftrekken voor uitgebreid. Kort:

1. Trek aan één van de twee strengen (de “trekstreng”).
2. Andere streng glijdt omhoog door omlooppunt en valt naar beneden.
3. Bij vast komen: zie Vastgelopen touw.

Veelgemaakte fouten

• Geen knoop in uiteinde. Gedocumenteerde fatale faalmodus — abseilt eraf op het einde van het touw. Knoop in beide einden, altijd.
• Geen autoblock. Zonder achterzekering: één handlos = val.
• Apparaat verkeerd op. Beide strengen door apparaat in zelfde richting.
• Touw niet midden bij omlooppunt. Eén streng korter dan andere = scheef afdalen + bij vol afdalen kortere kant niet genoeg.
• Zelfzekering eraf vóór apparaattest. Op enig moment hang je aan niets — dodelijk.
• Te snel afdalen. Apparaat oververhit, autoblock kan smelten, klimmer verliest controle.
• Bij twijfel toch beginnen. Stop, denk, check opnieuw.
• Touw door één enkele bout (geen omlooppunt). Slechte slijtage op bout — slecht voor anker en mogelijk niet duurzaam.

Wanneer enkele touw niet voldoende

• Afstand tussen standplaatsen > halve touwlengte: gebruik Abseilen met twee touwen.
• Onbekende afstand: voorzichtig met enkel touw — bij twijfel twee touwen.
• Touwlengte < route: Gedocumenteerde fatale faalmodus. Plan vooraf.

Eén touw vs. twee touwen

Situatie	Eén touw	Twee touwen
Korte afstand (< 30 m)	✅	mogelijk maar overdreven
Lange afstand (30–60 m)	nee	✅
Multi-pitch terugkeer	✅ als kort, anders nee	✅ standaard
Sportroute topaflaten	✅ standaard	mogelijk
Onbekend terrein	nee	✅ veiliger

Zie Abseilen met twee touwen voor twee-touwen-procedure.

Zie ook

• Abseilen met twee touwen (Two-rope rappel)
• Abseil-achterzekering (autoblock) (Rappel backup)
• Touw aftrekken (Pulling the rope)
• Vastgelopen touw (Stuck rope)
• Ombouwen voor abseilen (Cleaning sport anchor — rappel)
• Het systeem sluiten (Closing the system)
• Multi-pitch overzicht (Multi-pitch overview)
• Duo-abseilen (simul-rappel)

Bronnen

Tekst

• Abseilen — tips en trucs — NKBV
• AMGA Single Pitch Manual
• Freedom of the Hills, 9e editie, hfst. 18
• Petzl — Multi-pitch rappelling with a single rope (afdaling ≤ ½ touwlengte; langer = retrieval cord + knoop-blok)
• Alpinesavvy — The extended rappel, explained (autoblock onder apparaat, aan zekerlus)
• VDiff Climbing — Prusik Knots: types and materials (nylon cord voor autoblock; geen Dyneema — smelt)
• Climbit.ie — Prusik Knots & Autoblocks (Dyneema/Nylon-sling slechte keus voor French prusik vanwege smeltpunt)
• AAC — The Prescription: Rappel Fatalities (2025) (abseilen van het touw-einde als veelvoorkomende fatale faalmodus; knoop in beide einden)

Afbeeldingen

• Petzl — Multi-pitch rappelling with a single rope © Petzl, gebruikt onder fair use voor educatieve doeleinden
• Rock climber starts her rappel at Horsethief Butte in a Mazamas class.jpg — Mattsjc, Wikimedia Commons, CC BY 4.0