Klim-wiki

Aflaten van de klimmer

6 minuten leestijd

Aflaten van de klimmer (lowering the climber; ook “laten zakken”) is het gecontroleerd laten zakken van de klimmer na de klim, waarbij de zekeraar het touw door het apparaat laat passeren met de remhand als snelheidscontrole. Standaardpraktijk na het bereiken van het bovenste anker bij sportklimmen. Vraagt actieve aandacht — niet alleen “laten gaan”.

Aflaatsituatie: het touw loopt vanaf de zekeraar via alle tussenankers naar het bovenste anker en terug omlaag naar de klimmer in L-zit. De zekeraar laat touw gecontroleerd door het apparaat passeren; de remhand blijft te allen tijde om de remstreng. Knoop in het touwuiteinde is verplicht.

Snel

  • Klimmer geclipt aan anker, geeft commando “Aflaten!” of “Laat me zakken!”
  • Vóór aflaten: check dat er een knoop in het touwuiteinde zit (Het systeem sluiten) — top fatale fout bij aflaten is touw-te-kort
  • Zekeraar laat touw door apparaat passeren — gecontroleerd
  • Remhand omsluit het touw te allen tijde — nooit loslaten, ook bij halfautomaat
  • Houd contact: communiceer over snelheid, stopmomenten
  • Eindpunt: klimmer op grond / op richel — pas dán remhand los

Vereisten

  • Klimmer hangt aan anker via touw (niet via PAS — dat is voor abseilen / cleaning).
  • Bovenste anker is veilig — klimmer heeft niet zomaar de quickdraws afgehaald maar zit met touw door anker (zie Aflaten vs. abseilen bij sportstandplaats).
  • Het systeem sluiten toegepast — knoop in onderste uiteinde.
  • Voldoende touw voor de hele afstand naar beneden.

Procedure

Videovoorbeelden

Snelheid en stoppen

  • Standaard: gestaag, comfortabel tempo. Klimmer moet zich veilig voelen.
  • Cruxpassages: klimmer wijst naar greepvolgorde voor herstel, vraagt om langzamer.
  • Stop: klimmer roept “Stop!”, zekeraar trekt direct in rempositie.

Veelgemaakte fouten

  • Geen knoop in touwuiteinde. Top fatale fout bij aflaten — als het touw korter is dan de aflaatafstand schiet het door het apparaat en valt de klimmer. NKBV noemt dit als één van de drie meest voorkomende fatale fouten. Het systeem sluiten is verplicht vóór elke voorklim én elke aflaat.
  • Touwlengte niet checken vóór aflaten. Routelengte uit topo + 2× = benodigde touwlengte. Bij twijfel: knoop in uiteinde én visueel checken dat touw lang genoeg is.
  • Remhand loslaten. Fatale fout. Net als bij zekeren — remhand omsluit het touw altijd.
  • Te vroeg loslaten (“Off belay!” geroepen terwijl klimmer nog hangt). Wacht tot klimmer letterlijk op zijn voeten staat en bevestigt — een vroege “Off belay” door miscommunicatie heeft klimmers de val laten maken.
  • Te snel aflaten. Klimmer panikeert, kan hand op rotsblok klemmen / niet bijhouden.
  • Te langzaam aflaten. Vermoeit klimmer (hij hangt in heupband).
  • Niet kijken naar klimmer. Klimmer kan vast komen te zitten op een richel of in een struik. Onmiddellijk stoppen wanneer hij iets roept.
  • Apparaat vasthouden om te “helpen”. De zekeraar pakt het apparaat met de linkerhand om het touw “te helpen” doorglijden = verkeerde hantering. Apparaat met rust laten, beide handen op rem-zijde.
  • Klimmer raakt grond met te veel snelheid. Vermijd door laatste meter rustig.

Aflaten met halfautomaat

Halfautomatische apparaten (zoals Grigri, Mega Jul) hebben een aparte aflaathendel of -mechanisme. Belangrijke correctie op een populair misverstand: bij een halfautomaat is de remhand primair, niet de hendel — de hendel is alleen ontgrendeling. Petzl en NKBV zijn hier expliciet over.

  • Grigri / vergelijkbaar:
    • Hendel licht openen geeft touw door, hendel loslaten = direct rem.
    • Remhand omsluit de remstreng te allen tijde en regelt de snelheid van afdaling.
    • Niet de hendel helemaal opentrekken — Petzl: dit overschrijft de remmechaniek.
    • Bij stop op weg naar beneden: laat de hendel direct los en laat de cam zelf weer grijpen. Hendel niet ingedrukt houden tijdens een pauze — gedocumenteerde fatale Grigri-faalmodus.
    • Grigri panic-pull (fatale-fout categorie): bij overshoot trekt een gestresste zekeraar de hendel vol open, waardoor de cam niet meer blokkeert en de klimmer in vrije val raakt. De paniekreactie is om de hendel harder te trekken — fataal. Bij overshoot: hendel loslaten is het juiste antwoord. Alleen de GriGri+ (2017) heeft een anti-paniek-mechanisme dat juist hiervoor blokkeert bij vol-open trek. De gewone GriGri (huidige 3e generatie, 2019; ook eerdere generaties) heeft géén anti-paniek — extra discipline vereist bij elke versie zonder anti-paniek. Check het model: GriGri+ heeft een schakelaar voor lead/toprope-modus en een duidelijk ”+“-label.
  • Snelheidscontrole: door remhand op de remstreng + dosering van hendel. De remhand bepaalt snelheid, niet de hendel.
  • Zie Halfautomatisch zekeringsapparaat voor productspecifieke procedure.

Wanneer niet aflaten, maar abseilen

Sommige situaties:

  • Anker niet voor aflaten geschikt (alleen ringen zonder slijtbestendige liner — kettingen / kruislussen).
  • Multi-pitch route — terugkeren met meerdere abseils.
  • Touw te kort voor aflaten.

Zie Aflaten vs. abseilen bij sportstandplaats voor afwegingen.

Zie ook

Bronnen

Tekst

Afbeeldingen

Grafiekweergave

Backlinks