Paalsteek

De paalsteek (bowline) is een alternatief op de Teruggestoken achtknoop voor inbinden. Hij is na een zware val makkelijker los te krijgen dan een achtknoop — in projectklimmen wordt hij daarom weleens verkozen. Een kale paalsteek kan onder cyclische belasting losschudden, dus je legt er altijd een extra zekering achter: een Dubbele zaksteek of het Yosemitevervolg in de Doorgevoerde paalsteek.

Gewone paalsteek (bowline) — vaste lus aan het einde van een touw, het uiteinde komt binnen de knoop te liggen.

Meer afbeeldingen

Afgewerkte paalsteek (bowline) in klimtouw — vaste lus, uiteinde ligt binnen de knoop (kenmerk van een correcte paalsteek, niet de onveilige cowboy bowline).

Stapsgewijze leg-sequentie (1–5): “konijn-uit-het-hol”-methode in twee kleuren touw, van losse lus tot afgewerkte paalsteek.

Snel

• “Konijn-uit-het-hol”-methode: lus, uiteinde door, achter staande deel om, terug door
• Door beide inbindpunten van je Klimgordel
• Staart minstens 10 cm ná de afgewerkte knoop, ruim genoeg voor de achterzekering
• Altijd een achterzekering: Yosemitevervolg (zie Doorgevoerde paalsteek) of Dubbele zaksteek
• Leer alleen onder persoonlijke begeleiding — in ongevalsstatistieken gedocumenteerd (vaak in combinatie met onvolledige knoop of geen achterzekering)
• Bij twijfel: gewoon de Teruggestoken achtknoop — moderne standaard, robuuster bij fouten

Wanneer

• Projectklimmen waar je het touw vaak losknoopt en weer aanknoopt — paalsteek opent makkelijker na een val.
• Klimmers uit een leerschool waar de paalsteek standaard was.
• Niet voor wie net begint of zelden inbindt. Standaard sportinbind blijft Teruggestoken achtknoop.

Vereisten

• Klimtouw
• Klimgordel correct aangetrokken
• Een achterzekering beheersen (Yosemitevervolg of Dubbele zaksteek)
• Persoonlijke instructie van iemand die de paalsteek kent — niet alleen vanuit deze wiki

Procedure

1. Een armlengte (80–100 cm) afmeten vanaf het touwuiteinde.

   Dit is het touw dat in de knoop zelf gaat zitten plus de staart. Te krap = te korte staart, te ruim kost onnodig touw. Na het aantrekken moet er minstens 10 cm staart overblijven om de achterzekering in te leggen — bij de gladde, dunne touwen die in projectklimmen gangbaar zijn liever ruimer.

2. Door beide inbindpunten van je gordel. Teruggestoken achtknoop. Niet door de zekerlus. Niet door een materiaallus (gear loop).

   Heupband en beengordel allebei, zoals bij de

3. Kleine lus in het staande deel — "het hol", ongeveer een hand breed.

   Boven je gordel, in het lange touwdeel, leg je een lus van ~5 cm. Dit is “het hol” waar het konijn straks doorheen kruipt.

4. Uiteinde door de lus, van onder naar boven — "het konijn komt uit het hol".

   Voer het touwuiteinde door de kleine lus, vanaf onder.

5. Achter het staande deel om — "rond de boom".

   Voer het uiteinde achter het lange touwdeel langs. Kies een richting (links of rechts) en houd hem aan.

6. Terug door de lus, van boven naar beneden — "terug in het hol".

   Voer het uiteinde terug door dezelfde kleine lus, nu van boven naar onder.

7. Strak trekken. binnen de knoop te liggen — niet aan de buitenkant; dat laatste zou een onveilige cowboy bowline zijn.

   Trek aan het staande deel én aan het uiteinde tegelijk. De knoop wordt compact. Cruciaal: het uiteinde komt

8. Achterzekering leggen — Yosemitevervolg of Dubbele zaksteek. Een kale paalsteek kan zichzelf losschudden onder voortdurend belasten en ontlasten — rondhangen aan een project, herhaalde valpogingen. Voor het Yosemitevervolg: zie Doorgevoerde paalsteek. Voor een losse stopperknoop: Dubbele zaksteek strak tegen de paalsteek.

9. Partnercheck.

Videovoorbeelden

Veelgemaakte fouten

• Geen achterzekering. Een kale paalsteek is in ongevalsstatistieken gedocumenteerd (vaak in combinatie met onvolledige knoop of cyclisch losschudden zonder achterzekering). Geen optie om over te slaan.
• Cowboy bowline (spiegelversie). Het uiteinde komt aan de buitenkant van de knoop terecht in plaats van binnen. Onder cyclische belasting (herhaald los- en vastbelasten) klapt deze versie makkelijker om tot een glijknoop. In één oogopslag: bij een goede paalsteek ligt het uiteinde binnen de knoop.
• Niet aangetrokken. Een losse paalsteek kan zichzelf tijdens het klimmen losschudden.
• Door één inbindpunt of de zekerlus. Beide inbindpunten verplicht, net als bij de achtknoop.
• Eerste keer in het echt zonder oefening. Een paalsteek vraagt meer aandacht dan de achtknoop. Tien keer thuis oefenen voor je hem aan een rotswand vertrouwt.
• Vervorming door dwarsbelasting of ringbelasting. Bij ringbelasting (beide inbindpunten als ring belast, b.v. door gedraaide gordel of zijwaartse trek) kan een paalsteek vervormen — lus moet rond beide inbindpunten lopen, niet door één en om de andere.
• Cyclisch los-en-vast belasten kan de paalsteek losschudden. Na elke val: knoop opnieuw controleren op vervorming. De achterzekering (overhandse zaksteek) blokkeert dit; daarom nooit zonder achterzekering.

Varianten

• Doorgevoerde paalsteek: de moderne veilige versie met een geïntegreerd Yosemitevervolg dat tegelijk als achterzekering werkt. Aan te bevelen boven een losse paalsteek met aparte stopperknoop.
• Paalsteek op de bocht: wordt in het midden van een touw gelegd voor standplaatsdoeleinden, niet voor inbinden.
• Spaanse paalsteek: twee onafhankelijk instelbare lussen — niche, vooral voor reddingstoepassingen.
• Cowboy bowline: spiegelversie van de gewone paalsteek — niet gebruiken.

Zie ook

• Doorgevoerde paalsteek
• Teruggestoken achtknoop
• Dubbele zaksteek
• Inbinden
• Partnercheck

Bronnen

Tekst

• Freedom of the Hills, 9e editie, hoofdstuk over knopen
• Petzl: Tying in alternatives
• DAV / outdoor-magazin: Duell der Knoten — Achter versus Bulin (eenvoudige bulin met achterzekering kan zich bij ringbelasting losschudden; doppelter/gesteckter Bulin de voorkeur)
• Animated Knots by Grog — Bowline (“A Safety Knot is essential”; uiteinde binnen de knoop; staart ~12× touwomtrek)
• Wikipedia — Bowline / Cowboy bowline (losschudden onder cyclische belasting, ringbelasting-gedrag, achterzekering verplicht)
• SaferClimbing.org — Risk of Yosemite Bowline Knot (faalmodi, geen aparte achterzekering overslaan)
• Black Diamond — Figure 8 vs Double Bowline (achtknoop self-tightening en makkelijker te inspecteren; bulin alleen voor gevorderden)
• Climbing.com — The Bowline or the Figure Eight for Tying In (staart minstens 10 cm, stopperknoop verplicht)

Afbeeldingen

• Knot-bowline-ABoK 1010-USCG.jpg — USCG, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
• Bowline tying.png — Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
• Animated Knots — Bowline © Animated Knots by Grog