Pre-klim checklist

De pre-klim checklist (pre-climb checklist) is een systematische doorloop voor elke klim van álles wat fout kan zijn — knoop, gordel, apparaat, touw, route, partner. Verschilt van de Partnercheck doordat hij breder is: ook routelengte, weersomstandigheden, staat van het materiaal. Best practice: vaste volgorde, geen stappen overslaan, ook bij makkelijke routes.

Inbindknoop-check: door beide inbindpunten (heupband + beengordel), parallel, strak getrokken, voldoende staart.

De vier Petzl-kerngebieden — apparaat, gordel, knoop, touwuiteinde

Apparaat: klim-zijde naar boven (klimmer-symbool), rem-zijde naar onder (hand-symbool), schroef dicht.

Gordel: heupband boven heupbeenderen, gesp dubbeldoorgevoerd, beenlussen niet gedraaid.

Touwuiteinde: stopper-knoop in einde of touw vastgezet aan touwzak — Het systeem sluiten.

Snel

• Gordel: aangetrokken, gespen (auto-locking of dubbeldoorgevoerd — model-afhankelijk)
• Knoop: Teruggestoken achtknoop door beide inbindpunten + Dubbele zaksteek, staart minstens 10 cm (≈10 touwdiameters); 15 cm als veilige buffer
• Apparaat: correct geïnstalleerd, schroef dicht, functietest uitgevoerd
• Touw: Het systeem sluiten (knoop in einde), staat in orde
• Helm: op (vooral buiten)
• Partner: alert, voetstand klaar, touwcommando’s afgesproken
• Bij elke onderbreking: hele check opnieuw vanaf begin

Ezelsbruggetje: ABCDE (populair Engelstalig ezelsbruggetje, geen formele standaard)

Letter	Check
A — Anchor / Apparaat	Zekerapparaat correct geïnstalleerd, schroefkarabiner dicht, functietest gedaan
B — Buckles (gespen)	Gordelgespen gesloten, auto-locking of dubbel doorgevoerd
C — Carabiner & Knot	Inbindknoop door beide lussen, dubbele zaksteek, staart ≥10 cm
D — Device + Direction	Touw door het apparaat in de juiste richting (pictogram volgen)
E — Everything else	Helm, knoop in het touwuiteinde, touwcommando’s afgesproken

NL alternatief: NKBV’s expliciete 7-stap volgorde (zie Partnercheck).

De volledige checklist

Vóór je je gordel aandoet

1. Materiaalcheck (snelle controle met je ogen) — touw, gordel, helm, apparaat, quickdraws.

   • Klimtouw: geen zichtbare beschadigingen, geen knikken, niet vochtig.
   • Gordel: geen scheuren in het gespenmateriaal, naden intact.
   • Helm (buiten): geen scheuren, gesp werkt.
   • Zekerapparaat: schoon, geen ongebruikelijke beschadigingen.
   • Quickdraws (bij voorklim): tellen, snappers werken.
   • Schoenen aan en aangetrokken.

2. Routecheck — graad, lengte, bouten, beta, stickclip nodig?

   • Welke route klim je? Graad bekend?
   • Routelengte vs. touwlengte: tweemaal de route is wat je nodig hebt.
   • Aantal bouten geteld (voorklim) of topring zichtbaar (toprope).
   • Beta beschikbaar (topo, partner, eerdere klim)?
   • Positie van de eerste bout: Stickclip nodig? (zie Eerste bout stickclippen).

Aan de muur, vóór klimmer omhoog gaat

3. Gordel aandoen — heupband boven de heupbeenderen, gespen dubbel doorgevoerd.

   • Heupband over de heupbeenderen, boven het bekken, niet eronder.
   • Beenlussen niet gedraaid.
   • Gesp dubbel doorgevoerd — heupband (en bij sommige modellen ook de beenlussen).
   • Geen kleding tussen gordel en lijf.

4. Inbinden — teruggestoken achtknoop, beide inbindpunten, staart ≥10 cm, zaksteek. Inbinden voor de volledige stappen. Korte versie: teruggestoken achtknoop door beide inbindpunten, parallel, strak, staart minstens 10 cm (≈10 touwdiameters; 15 cm = veilige buffer / handpalm + duim), dubbele zaksteek.

   Zie

5. Zekerapparaat opzetten — touw correct, karabiner aan inbindlus, schroef dicht, functietest.

   • Klim-zijde en rem-zijde correct door het apparaat (let op de richting van het “klimmer”-symbool).
   • Schroefkarabiner door de Inbindlus van de gordel.
   • Schroef dicht, half terug.
   • Test door de belasting te simuleren (kort trekken aan de klim-zijde).

6. Touw: einde sluiten — Dubbele zaksteek in uiteinde of klem aan de touwzak. Zie Het systeem sluiten.

7. Helm op (buiten en op crag bij valrisico vanaf boven).

8. Partnercheck — knoop, gespen, apparaat, schroef, touwuiteinde, helm.

   • Knoop van de klimmer: door beide inbindpunten? Parallel? Staart ≥10 cm? Achterzekering?
   • Gordelgesp van de klimmer: dubbel doorgevoerd?
   • Apparaat van de zekeraar: richting van de strengen? Schroef dicht?
   • Gordelgesp van de zekeraar: dubbel?
   • Knoop in het uiteinde van het touw aanwezig?
   • Beide helmen op?

9. Touwcommando's afspreken — Mag ik klimmen / Touw / Blok / Aflaten / Beneden. Touwcommando's.

   Zie

10. Klimcommando: “Mag ik klimmen?” → “Je mag klimmen” → klimmer gaat.

Tijdens de klim (doorlopend)

• Zekeraar: alert, ogen op de klimmer, Remhand op rem-zijde.
• Klimmer: aandachtig, geen onnodige uitstapjes naar onbekende grepen.
• Bij een clip: klimmer roept “Touw!” als dat nodig is, zekeraar geeft slap.
• Bij een val: zekeraar remt direct in, Zachte vangst als de situatie het toelaat.

Aan de top

• Klimmer: zelfzekering aan beide bouten van de Sportklimstandplaats.
• Beslissing: aflaten of abseilen? (zie Aflaten vs. abseilen bij sportstandplaats).
• Touwcommando volgens keuze.

Na de klim

• Materiaal terug op gordel in een vaste positie (voor een consistente volgende klim).
• Touw netjes in de touwzak — voorkomt knopen en slijtage.
• Eventueel knoop wisselen als de klimmer wisselt.

Mentale checklist (kort, in 30 sec)

Voor wie de volledige checklist te lang vindt: een minimale check met je ogen vlak voor de klim:

Wie	Wat	Met welke hand
Klimmer	Eigen knoop controleren	Hand op de knoop
Klimmer	Apparaatinstallatie van de zekeraar controleren	Vinger op het apparaat
Zekeraar	Knoop van de klimmer controleren	Hand op de knoop
Zekeraar	Eigen apparaat + schroef controleren	Vinger op het apparaat
Beide	Helm op?	Hand op helm
Beide	Touwcommando’s afgesproken?	Hardop

Veelgemaakte fouten

• Checklist overslaan bij makkelijke routes. Veelvoorkomende fout — partnercheck overgeslagen bij makkelijke routes. Een verkeerde knoop is even gevaarlijk op een 5a als op een 8a.
• Te snel doorgaan. Een partnercheck van 10 seconden is geen partnercheck. Neem 30+ seconden voor een zorgvuldige doorloop.
• Eén persoon doet de check voor allebei. Beide partners controleren elkaar.
• Geen bevestiging hardop. “Klaar?” zonder antwoord = niet klaar. Wacht op “Je mag klimmen” voor je begint.
• Helm vergeten. Vooral buiten. Vallend gesteente of vallend materiaal van klimmers boven je.
• Routelengte niet inschatten. Veel-voorkomende fataliteits-oorzaak: aflaten over een open touwuiteinde. AAC ANAM documenteert dit als één van de top-categorieën van klim-fataliteiten.
• Telefoon controleren na “Je mag klimmen”. Zekeraar weet niet wanneer de klimmer begint. Eén onverdeelde focus.

Verschillen tussen zaal en crag

Op crag t.o.v. in de zaal:

• Helm: op crag verplicht; in de zaal optioneel (in NL niet verplicht).
• Materiaalcheck: uitgebreider — geen reservegordel, geen reservetouw beschikbaar.
• Routecheck: topo lezen, bouten tellen, hoogte eerste bout inschatten.
• Weerscheck: regen, wind, kou — alleen op crag relevant.
• Andere klimmers: drukte op de route, vallend materiaal van hogerop.

Zie ook

• Partnercheck (Buddy check)
• Inbinden (Tying in)
• Touwcommando’s (Rope commands)
• Het systeem sluiten (Closing the system)
• Risicomanagement (Risk management)
• Helm (Helmet)
• Klimgordel (Harness)
• Objectieve en subjectieve gevaren
• Steenslag

Bronnen

Tekst

• AMGA Single Pitch Manual
• Climbing — From Toprope to Redpoint (Tyson & Sumner)
• Petzl tech tip Partner Check — © Petzl (vier kerngebieden — apparaat, gordel, knoop, touw — met illustraties per item)
• Petzl tech tip Good practices for belaying a lead climber — © Petzl
• NKBV cursusmateriaal Indoor Toprope
• AAC — Know the Ropes: Lowering (aflaten over open touwuiteinde als top-fataliteitscategorie)
• REI — Lowering Accidents Are on the Rise, AAC Finds (≥ helft van aflaat-ongelukken: touwuiteinde door het apparaat)

Afbeeldingen

• Petzl tech tip Partner Check — knoopcheck © Petzl
• Petzl tech tip Partner Check — apparaatcheck © Petzl
• Petzl tech tip Partner Check — gordelcheck © Petzl
• Petzl tech tip Partner Check — touwuiteinde © Petzl

Videovoorbeelden