Klim-wiki

Helm

6 minuten leestijd

De helm (climbing helmet) beschermt je hoofd tegen vallende stenen, vallend materiaal en hoofdimpact bij een val. Twee hoofdtypen: hardshell (harde plastic schaal, robuust) en foamshell (lichte schuimconstructie, betere bescherming bij zijimpact maar minder duurzaam). Voor sportklimmen buiten verplicht; in de zaal optioneel maar steeds vaker gedragen.

Petzl Sirocco (170 g, maat M/L; 160 g in S/M) — ultralichte hybride helm: EPP-zijfoam + EPS-topfoam onder een dunne polycarbonaat-topkap, magneetgesp. Gecertificeerd EN 12492 + UIAA; gebouwd volgens Petzls eigen “Top and Side Protection”-label (zij-, voor- en achterimpact). Productfoto Petzl.

Snel

  • Helm op vóór je begint te klimmen, blijft op tot je weer beneden bent
  • Kinband strak gesloten — twee vingers passen ertussen, niet meer
  • Ring rond je hoofd strak, niet wiebelend
  • Helm horizontaal, niet schuin naar achteren

Wanneer

  • Buiten sportklimmen: altijd, vanaf moment dat je onder de wand komt lopen. Vallende stenen en materiaal van bovenliggende klimmers zijn het hoofdrisico.
  • Bouldering buiten: altijd bij niet-platte / onbekende landingszones. Crash pads dempen verticaal, niet horizontaal — achterwaartse val op een steen = hoofdtrauma.
  • Bij multi-pitch: zowel klimmer als zekeraar — er kan altijd iets naar beneden vallen.
  • In de zaal: optioneel, gangbaar onder gevorderden bij voorklimmen omdat een omgekeerde val tijdens het voorklimmen hoofdimpact kan geven.
  • Bij abseilen: altijd — kans op slingerend touw en losse stenen.

Soorten

  • Hardshell helm: harde ABS- of polycarbonaatschaal met EPS-foam binnenin. Robuust, slijtvast. Moderne hardshells: ~250–330 g (BD Capitan ~325 g, Petzl Boreo 300 g in S/M / 330 g in M/L) — niet meer de 300–400 g van oudere ABS-modellen. Kan kleine impacts opvangen zonder structureel beschadigd te raken.
  • Foamshell / pure schuim: dunne plastic buitenlaag over EPP- of EPS-foam. Lichter (~170–250 g). Petzl Sirocco hybride: 170 g. Schuim is voor eenmalige impact — na een serieuze klap meteen vervangen, ook bij geen zichtbare schade (Bicycle Helmet Safety Institute: cellschade is vaak niet met het blote oog te zien).
  • Hybride helm: EPP-foam + dunne hardshell. Modern standaardtype sinds ~2020 — het prijsverschil tussen pure foamshell en hybride is grotendeels verdwenen.

UIAA 106 vs. EN 12492. Beide certificeringen testen klimhelmen, maar UIAA 106 is strenger: maximaal 8 kN piekkracht vs. EN’s 10 kN. UIAA 106 Fourth Edition vanaf januari 2026. Moderne premium-helmen (Petzl, BD, Edelrid) zijn vaak UIAA 106 gecertificeerd, getest op zij-impact (niet alleen kruin).

Geen skihelmen voor klimmen — andere slag-richting en penetratietest. EN 18100 (draft 2024, gepubliceerd als EN 18100:2025) introduceert een gecombineerde ski-mountaineering categorie; veel klimspecifieke helmen (zoals de Petzl Sirocco) zijn niet onder deze norm gecertificeerd omdat ze puur op klimimpact getest zijn.

Procedure: opzetten

Veelgemaakte fouten

  • Helm afzetten op de standplaats. Verleidelijk in de zon maar gevaarlijk — een vallende steen komt zelden aangekondigd. Helm blijft op tot je beneden bent.
  • Helm pas opzetten bij inbinden. Te laat — gedocumenteerde fatale ongevallen door vallend gesteente tijdens benadering / uitpakken aan crag-voet. Helm op vóór benadering van crag-basis, niet pas bij klimstart.
  • Kinriem niet of te los vastgemaakt. Bij valimpact draait een open helm van het hoofd af = geen bescherming. AAC-gedocumenteerd. Riem strak genoeg dat één-twee vingers eronder passen; check vóór elke voorklim én elke abseil. Tweevingertest elke keer.
  • Helm schuin naar achteren. Voorhoofd onbeschermd. Horizontaal aanhouden.
  • Schuimhelm hergebruiken na harde klap. Schuim is voor eenmalige impact: na een serieuze klap structureel verzwakt — ook bij geen zichtbare schade. Celschade is niet met het blote oog te zien (Bicycle Helmet Safety Institute). Vervang na elke significante klap.
  • Helm te lang gebruikt. UV-degradatie van plastic. NKBV/UIAA/Petzl-richtlijn: 10 jaar maximum vanaf fabricage + 5 jaar bij regelmatig gebruik. Petzl Sirocco-handleiding noemt expliciet 10 jaar als max vanaf productiedatum.
  • Niet vóór de eerste klim opzetten. Stenen kunnen vallen voordat jij begint te klimmen, tijdens het verkennen of door andere partijen.

Varianten

  • Helm met geïntegreerde hoofdlamphouder: klem aan de voorkant voor hoofdlamp. Handig in alpine context, marginaal in sport.
  • Geventileerde helm: meer luchtgaten voor warm weer. Lichter en koeler, maar iets minder bescherming tegen kleine objecten.
  • Skihelm / fietshelm: niet gebruiken voor klimmen. Andere certificering, andere impactrichting (klimhelm is vooral op impact van boven gericht).

Zie ook

Bronnen

Tekst

Afbeeldingen

Grafiekweergave

Backlinks