Klim-wiki

Klimgordel

7 minuten leestijd

De klimgordel (harness) verbindt je touw via de inbindknoop met je lichaam en vangt de valbelasting op over je heupen en bovenbenen. Voor sportklimmen volstaat een sport- of allround gordel: lichte polstering op heupband en beengordels, vier materiaallussen op de heupen, één zekerlus voorop. Genormeerd onder EN 12277 (climbing harnesses), met types A (volgordel), B (kindergordel < 40 kg), C (zitgordel — sport-standaard) en D (borstgordel).

Petzl Sama (zitgordel, EN 12277 type C) van voren — gepolsterde heupband met DoubleBack-gesp, witte zekerlus in het midden, twee inbindlussen erboven en eronder, en vier zijwaartse materiaallussen voor quickdraws en losse uitrusting.

Snel

  • Heupband zit boven je heupbeenderen, niet over de buik
  • Beengordels strak om je dijen, niet knellend
  • Zekerlus = voor het zekeringsapparaat
  • Inbindlussen (heupband + beengordel) = voor de inbindknoop (Teruggestoken achtknoop (Figure 8 followthrough))
  • Materiaallussen (gear loops) = voor quickdraws en losse uitrusting — niet gekeurd voor klimbelasting

Onderdelen

Anatomieschema (Petzl). Links: zekerlus (Frans “anneau d’assurage”). Rechts: inbindlussen (Frans “points d’encordement”).

  • Heupband (waist belt) — gepolsterde band om je heupen, sluit met een schroefgesp of een dubbeldoorgevoerde gesp.
  • Beengordels (leg loops) — twee lussen om je bovenbenen, vaak via elastieken bandjes verbonden met de heupband.
  • Inbindlus heupband + inbindlus beengordel — twee versterkte lussen voor de inbindknoop. Sámen vormen ze het inbindpunt waar je touw doorheen gaat.
  • Zekerlus (belay loop) — de lus die de twee inbindlussen verbindt. Hier hangt het zekeringsapparaat aan, niet de inbindknoop.
  • Materiaallussen (gear loops) — vier (soms vijf of zes) lussen aan de zijkanten van de heupband voor quickdraws, karabiners en losse uitrusting. Niet gekeurd voor klimbelasting; gebruik ze niet als ankerpunt of voor jezelf.
  • Achterlus (haul loop) — kleine lus achter op de heupband voor het meeslepen van een tweede touw of jas bij multi-pitch.

Zekerapparaat hoort aan de zekerlus, niet aan de inbindlussen. Petzl waarschuwt expliciet voor cantilever-belasting van het gordelmateriaal wanneer een zekerapparaat door beide inbindlussen wordt geclipt.

Correct: zekerapparaat met Schroefkarabiner door de zekerlus.

Incorrect: zekerapparaat door beide inbindlussen.

Procedure: aantrekken

  4. Beengordels strak trekken — niet knellend, wel strak genoeg dat hij niet langs je bovenbeen kan glijden onder belasting.

  6. Partnercheck (Buddy check) — laat je partner de gordel ook checken.

Veelgemaakte fouten

  • Heupband te laag. Glijdt onder belasting omlaag; kopomlaag-positie bij een val. Boven de heupbeenderen aanhouden.
  • Heupband te hoog. Knelt onder hangbelasting; oncomfortabel en kan over je heupbeenderen omhoog glijden.
  • Dubbeldoorvoeren vergeten. Bij gordels met dubbeldoorgevoerde gespen: Gedocumenteerde fatale faalmodus. Lees de handleiding van je eigen gordel om te weten welk type gesp je hebt.
  • Door de zekerlus inbinden. Verkeerd gebruik — de zekerlus is gecertificeerd op 15 kN en sterk genoeg, maar is bedoeld voor het zekeringsapparaat. Inbinden hoort ALTIJD door beide inbindlussen (heupband + beengordel) volgens het pictogram van de fabrikant. Inbinden door de zekerlus versnelt slijtage op één locatie en wordt door alle fabrikanten en NKBV afgeraden. Zie Teruggestoken achtknoop.
  • Karabiners aan de zekerlus. Geen losse karabiners parkeren op de zekerlus (slijtage + draaibelasting). De zekerlus is voor het zekeringsapparaat in actief gebruik. Materiaallussen voor materiaal.
  • Materiaallus belast. Niet genormeerd en niet belastbaar voor klimbelasting — een materiaallus is uitsluitend voor materiaal, nooit voor zekeren, abseilen, inbinden of als ankerpunt. De vaak geciteerde “5 kg” slaat op de Petzl TOOLINK tool-tether, niet op een officiële werklast van de lus zelf; sommige BD-lussen geven indicatief ~2 kN / 200 kg breeklast, maar dat is fabrikantsafhankelijk en geen keuring. Voor inbinden of clippen aan een anker: inbindlussen of zekerlus.
  • Permanent girth-hitched sling/PAS op zekerlus. Todd Skinner-ongeval (2006, Leaning Tower, Yosemite): zijn versleten gordel-zekerlus brak tijdens afdaling. Volgens het ongevallenrapport (AAC ANAM 2007) was de zekerlus naar schatting ~20% onder sterkte door slijtage en wist Skinner dat de gordel versleten was — een nieuwe was besteld maar nog niet binnen. Slijtage op één locatie (bijv. door een permanent girth-hitched daisy/PAS) versnelt dit. Les: roteer aanhechtingen aan de zekerlus en vervang gordels tijdig — gebruik geen gordel waarvan je weet dat hij versleten is.
  • Slijtage-indicator negeren. Veel moderne gordels (o.a. Black Diamond en Edelrid) hebben een slijtage-indicator — een contrasterende rode draad of laag onder het buitenweefsel van zekerlus en inbindlussen. Wordt het rood zichtbaar door afschuring: direct vervangen.
  • Te laat afgeschreven. Polstering verslijt, banden krijgen UV- en abrasieschade. Petzl-regel: 10 jaar maximaal vanaf fabricagedatum; bij intensief gebruik 1 jaar. BD-regel: maximaal 10 jaar; bij intensief gebruik 1-3 jaar. Beide korter na chemisch contact, UV-schade of incident met valbelasting. Zie Afkeurcriteria materiaal.

Varianten

  • Sport-/allround gordel: standaardkeuze voor sportklimmen. Lichte polstering, vier materiaallussen. Gewicht ~350–450 g.
  • Sport-light: minimaal gewicht (~250–350 g), beperkte polstering — voor redpoint sessies, multi-pitch sport.
  • Skelet-/wedstrijdgordel: ~150–250 g, nauwelijks polstering. Voor wedstrijden of korte sessies aan harde routes. Niet voor projectklimmen waar je veel hangt.
  • Big-wall gordel: zwaar gepolsterd (~500–700 g), vijf+ materiaallussen, geschikt voor langdurig hangen. Overkill voor sport.
  • Borstgordel: apart over de schouders, gecombineerd met heupgordel voor extra rugsteun. Voor kinderen of bij ongebalanceerde belastingen (rugzak). Zelden gebruikt in sport.
  • Damesmodellen / kleinere pasvormen: grotere afstand tussen heupband en beenlus, kleinere beenlussen, andere heupband-curve voor smallere heupen. Niet om gendermarketing — om pasvorm. Pas iedere gordel ter plekke; modelnaam zegt minder dan jouw lichaam.

Zie ook

Bronnen

Tekst

Afbeeldingen

Grafiekweergave

Backlinks