Klim-wiki

Krachtpunt vs. plank

5 minuten leestijd

Krachtpunt vs. plank (power point vs. shelf) is het onderscheid tussen de twee belastbare punten op een cordelette- of touwanker. Het krachtpunt (= Centraal punt, master point) is de lus onder de bundelknoop. De plank (shelf) zijn de strengen direct boven de knoop, naast de knoop, apart belastbaar. Beide werken; ze worden voor verschillende doelen gebruikt.

Tweebouts-standplaats: het krachtpunt is de lus onder de bundelknoop (onderaan, met karabiners voor zelfzekering en zekering van de naklimmer); de plank zijn de strengen direct boven de knoop, naast de knoop.

Snel

  • Krachtpunt: lus onder de bundelknoop — voor zelfzekering en zekeringsapparaat
  • Plank: strengen boven de knoop — voor extra aanhechtingen
  • Beide zijn redundant ten opzichte van de ankerpunten
  • Plank: alleen door de gebundelde strengen — nooit door één losse streng

Krachtpunt (centraal punt)

De standaard plek waar je je aanhecht. Eén lus waar alle ankerpunten in samenkomen. Zie Centraal punt.

Wanneer gebruiken

  • Zelfzekering van de zekeraar.
  • Zekeringsapparaat voor de naklimmer (Zekeren van boven (direct)).
  • Hoofdaanhechting van de zekeraar en/of naklimmer.

Plank (shelf)

Direct boven de bundelknoop kun je een karabiner door alle strengen samen clippen. Dat is de “plank” — een tweede belastbaar punt op de standplaats, parallel aan het krachtpunt.

Wanneer gebruiken

  • Extra aanhechting voor de naklimmer zodra die de standplaats bereikt, zonder de aanhechting van de zekeraar te verstoren.
  • Materiaal opbergen: quickdraws of cordelette ophangen.
  • Tweede zekeringsapparaat om de volgende voorklimmer te zekeren.

Hoe een plank veilig gebruiken

Standaardadvies (Long & Gaines):

  • Clip één streng uit elk paar dat naar een bout gaat — niet één enkele streng, en niet twee strengen van hetzelfde paar.
  • Bij een tweebouts-cordelette: vier strengen boven de knoop (twee per bout). Pak één van bout 1 + één van bout 2 (= 2 strengen) — dit behoudt de redundantie van beide ankerpunten.
  • Bij een 3-strengs-anker: één streng uit elk van de drie bundels.
  • Bij een touwanker met 2 strengen (één per bout): door beide strengen.
  • Door alle strengen tegelijk clippen werkt ook en is gangbaarder — minder kans op een “valse plank”. Op een cordelette-/touwanker kan dit veilig: de strengen lopen door de bundelknoop, dus de karabiner kan er niet vanaf glijden. Let op: dit is anders dan bij een quad, waar je nooit alle vier strengen pakt (dan glijdt de karabiner van de uiteindeknopen).
  • Clip door de strengen heen, niet eromheen — een karabiner die om de hele streng-lus hangt in plaats van erdoor, kan eraf glijden.
  • Karabiner: Schroefkarabiner.

Risico op een valse plank

Bij sommige cordelette-geometrieën kun je per ongeluk twee strengen van hetzelfde paar clippen — dan ben je niet redundant (faalt één bout, dan is alles weg). Volg bij twijfel elke streng visueel terug naar zijn bout voordat je clipt. Bij een monolithisch / eenpoots anker (uitzondering): de “plank” levert slechts één punt redundantie en is geen vervanger voor twee onafhankelijke ankerpunten.

Visueel uitleggen

        [Bout 1]   [Bout 2]
           \         /
            \       /
             \     /  ← strengen omhoog
              \   /
               \ /
        ┌────── ┴ ──────┐   ← PLANK (shelf) — clip door alle strengen direct boven de knoop
        │   bundelknoop   │
        └────── ┬ ──────┘
                │
                │  ← KRACHTPUNT (centraal punt) — lus onder de knoop
                ◯
                │
        (zelfzekering, apparaat etc.)

Voor- en nadelen van plankgebruik

Voordelen:

  • Twee aparte aanhechtingsplekken op één standplaats — overzichtelijker.
  • Naklimmer kan zich aanhechten zonder de aanhechting van de zekeraar in de weg te zitten.
  • Materiaal kan apart hangen, niet door elkaar.

Nadelen:

  • Iets minder gelijkmatig belast dan het krachtpunt (de strengen kunnen iets uit elkaar gaan).
  • Bij verkeerd gebruik (één enkele streng): geen redundantie.

Veelgemaakte fouten

  • Plank gebruiken via één enkele streng. Niet redundant — je hangt aan één touw of één cordelette-streng. Altijd door alle strengen samen.
  • Plank gebruiken als zelfzekering door de voorklimmer. Mag, maar standaard is het krachtpunt — duidelijker positie, makkelijker te checken.
  • Plank verwarren met een streng die direct naar een ankerpunt loopt. De plank zit boven de knoop, niet eronder. Onder de knoop zit het krachtpunt.
  • Te dichtbij de knoop clippen. Geef de karabiner ruimte om vrij te scharnieren. Niet helemaal tegen de knoop aan.
  • Karabiner om de streng heen in plaats van erdoor. Hij moet door de gebundelde strengen — anders kan hij van het uiteinde af glijden en is je aanhechting weg.

Plank versus krachtpunt — wanneer welke

SituatieKrachtpuntPlank
Zelfzekering voorklimmer✅ standaardmogelijk
Apparaat voor naklimmer zekeren✅ standaardmogelijk
Naklimmer aanhechting bij aankomstmogelijk✅ standaard
Materiaal ophangenbij voorkeur niet✅
Tweede apparaat voor volgende voorklimmermogelijkmogelijk

Zie ook

Bronnen

Tekst

  • Climbing Anchors — John Long & Bob Gaines (introductie van “shelf”-concept)
  • AMGA Single Pitch Manual
  • Petzl tech tip: Belay station construction — power point and shelf
  • AAC — The Masterpoint, The Shelf, The Components: Anchor Anatomy in Action (valse plank / false shelf, krachtpunt vrijhouden)
  • Climbing.com — Learn This: Using the Anchor Shelf (één streng per ankerpunt, 50%-fout, door de strengen heen clippen)
  • Alpinesavvy — Cordelette tips (plank-geometrie, monoliet-uitzondering: bij één los punt clip je juist beide strengen aan één kant)
  • REI Expert Advice — Rock Climbing Anchors (“grab a strand from each pair … through the strands, not around them”)
  • AAC — The Masterpoint, The Shelf, The Components (de plank pakt beide benen boven het krachtpunt; valse plank = maar aan één streng vast)

Afbeeldingen

Videovoorbeelden

Grafiekweergave

Backlinks