Klim-wiki

Voorklim aflaten

6 minuten leestijd

Voorklim aflaten is het laten zakken van een voorklimmer die niet de top heeft gehaald — hij hangt aan een quickdraw onderweg en wordt door de zekeraar afgelaten via die quickdraw. Komt voor bij vermoeidheid, na een val, of bij besluit om af te breken. Standaardprocedure: klimmer roept “Blok”, hangt in het touw, daarna “Aflaten” en de zekeraar laat zakken. Onderweg neemt de klimmer quickdraws mee.

Snel

  • Klimmer hangt aan touw via geclipte quickdraw boven hem
  • Klimmer roept “Aflaten!” (na geclipt) of “Blok!” gevolgd door “Aflaten!”
  • Zekeraar trekt eerst touw in, dan laat zakken
  • Aflaten gaat via de laatst geclipte quickdraw — niet via topring
  • Klimmer kan tussen aflaten gestopt worden voor quickdraws ophalen

Bail-karabiner — niet aflaten via snapkarabiner van quickdraw

Niet rechtstreeks aflaten door snapkarabiner van quickdraw

Aflaten door de Snapkarabiner van een quickdraw heeft drie bekende nadelen (Alpinesavvy — Retreat anchors; AAC — Know the Ropes: Lowering):

  1. Dwarsbelasting — bij zwaaien onder de bout kan de karabiner draaien en dwars (minor axis) belast worden. Op de minor axis is een snapkarabiner ~7 kN sterk (UIAA-min; vs. ~22 kN op de major axis), en bij open snapper nog zwakker.
  2. Snapper opendrukken — bij contact met de rots (vooral overhangend) kan de snapper kortstondig openduwen onder dynamische belasting.
  3. Slijtende rand op snapkarabiner — bij herhaald aflaten ontstaat een scherpe groef in het aluminium die het touw beschadigt; ook eenmalig aflaten onder zwaai-belasting kan een groef induwen.

Bail-procedure bij modern sport-anchor:

  1. Hang een eigen Schroefkarabiner of stalen bail-karabiner direct door de bout (niet door de quickdraw-lus, maar door het boutoog of de hanger) — naast de bestaande quickdraw. Geen maillon/snelschakel achterlaten — die roest vast en zit de volgende klimmer in de weg. Geen schroefkarabiner bij de hand? Een snapkarabiner met de snapper dichtgeplakt met tape (“cheapskate locker”) is een geaccepteerd alternatief en blijft makkelijk schoon te maken voor de volgende klimmer.
  2. Rijg het touw als bocht door de bail-karabiner.
  3. Vangknoop in de bocht, geclipt aan Zekerlus (zoals bij standaard ombouw).
  4. Belastingtest op het nieuwe systeem.
  5. Aflaten via de bail-karabiner.
  6. Bail-karabiner blijft achter (~€5-15 per route). Afgezet tegen het risico: goedkoop.

Uitzondering: bij een glue-in ringbout of bout met fabrieks-aflaatring in goede staat kun je direct daardoor aflaten zonder bail-karabiner. Halverwege een route is dit zeldzaam; meestal alleen bij het topanker.

Wanneer voorklim aflaten

  • Vermoeidheid: klimmer kan niet verder, geen rust beschikbaar.
  • Val + niet doorklimmen: klimmer is moe of mentaal niet meer geconcentreerd na val.
  • Niet de top willen halen (project, training, weer).
  • Niet door willen vanwege onveiligheid (rotsblokje, weersomslag).
  • Quickdraws ophalen halverwege (zelden — meestal probeer je door te klimmen).

Procedure: standaard voorklim aflaten

Klimmer hangt op laatst geclipte bout

  1. Klimmer roept “Blok!” om duidelijk te maken dat hij gaat hangen.
  2. Zekeraar trekt touw strak.
  3. Klimmer leunt achterover in het touw, hangt aan zijn laatst geclipte quickdraw.
  4. Klimmer roept “Aflaten!“.

Aflaten

  3. Bij eerste bout aangekomen — vrij zwaaien aan deze quickdraw.

  4. Verder afdalen — klimmer komt uiteindelijk op de grond.

Niet vergeten

  • Bij laatste quickdraw (eerste bout): touw eruit halen zodra je op grond bent en gewicht weg is van quickdraw.
  • Eventuele positionering bij het clippen vooraf — zekeraar moet kunnen blijven staan.

Klimmer is gevallen, geen contact met de wand

Soms ben je niet bij de quickdraw waaraan je hangt — je zwaait eronder, zit op een rotsblok eronder, of hangt een meter weg in lege ruimte.

Bij hangend in lege ruimte

  1. Klimmer roept “Aflaten!” — geen “Blok!” nodig, je hangt al.
  2. Zekeraar laat zakken zoals normaal.
  3. Klimmer zwaait naar muur om te stabiliseren.

Bij val zonder controle (touw nog niet strak)

Eerst: zekeraar vangt val (zie Een val opvangen). Daarna: klimmer hangt aan touw via laatste bout.

Aflaten met quickdraws ophalen (schoonmaken)

Variant waarbij je de route opruimt terwijl je afgelaten wordt. Vooral van toepassing op projectroutes waar je quickdraws vooraf hebt opgehangen.

Procedure

  1. Klimmer bij top of besluitpunt — geen verdere klim.

  2. Begin met aflaten zoals hierboven.

  4. Bij elke “Verder!” zekeraar laat verder zakken.

Belangrijk

  • Quickdraw afhalen verandert je zekering. Na afhalen ben je gezekerd door de eerstvolgende quickdraw eronder — groter valbereik.
  • Quickdraw afhalen “op gevoel” zonder dat de klimmer goed hangt = klimmer kan plotseling lager vallen.
  • Slingerrisico bij weghalen van een quickdraw. Haal een quickdraw pas uit het touw als je volledig hangt onder de volgende quickdraw eronder — anders kun je in een slingerval terechtkomen en zijwaarts tegen de rots klappen.

Veelgemaakte fouten

  • Aflaten zonder eerst goed te hangen. Klimmer moet eerst in het touw leunen voordat de zekeraar begint te laten zakken. Anders schiet hij in een val.
  • Aflaten door verkeerde quickdraw. Bij een Z-clip-situatie is niet eenduidig welke quickdraw je houdt. Controleer dat eerst met je ogen.
  • Quickdraws vergeten op te halen. Aflaten zonder opruimen = je laat materiaal achter. Onpraktisch en je raakt quickdraws kwijt.
  • Te snel laten zakken. Klimmer kan zwaaien tegen rotsblokken. Pas het tempo aan.
  • Niet controleren of het touw lang genoeg is. Bij aflaten loopt het touw van jou naar de bovenste quickdraw en terug naar de zekeraar — dubbele lengte. Aflaten van 15 m hoog kost dus minstens 30 m touw in het systeem. Knoop bij twijfel het touwuiteinde aan de zekeraar of het zekertoestel. Zie Het systeem sluiten.

Wanneer niet aflaten — andere opties

Soms is voorklim aflaten niet de beste keuze:

  • Doorklimmen naar boven: als er rust vlakbij is, vaak makkelijker dan opgeven.
  • Naklimmer kan oversteken: in de zaal kun je soms aan de route ernaast verder.
  • Multi-pitch bail: zie Bailstrategie voor afbreekprocedure op multi-pitch.

Zie ook

Bronnen

Tekst

Grafiekweergave

Backlinks