Cross-loading is belasting van een karabiner over de korte as (dwars, minor axis) i.p.v. de lange as (longitudinaal). De sterkte valt terug tot ~30–50% van longitudinaal: van ~22 kN (longitudinaal gesloten) naar ~7–10 kN (minor axis, EN 12275 / UIAA 121 minimum 7 kN). Gebeurt vooral bij gedraaide karabiners in quickdraws, bij PAS/sling-aanhechting met onstabiele oriëntatie, of bij bail-aflaten via snapkarabiner waar de karabiner kan kantelen.
Karabiner belast over de korte as (minor axis): de trekkrachten staan dwars op de spine, waardoor de karabiner buigt en veel zwakker is dan bij belasting over de lange as.
Preventie:
- Quickdraws: gebruik een rubber keeper (“string”) alleen aan klimmer-zijde (touw-zijde, onderste karabiner) — houdt die karabiner in juiste oriëntatie. Nooit aan de bovenste (bout-zijde) karabiner: die moet vrij kunnen meedraaien.
- Zelfzekering / centraal punt: een dedicated anti-cross-load schroefkarabiner (captive-eye of intern wiregate, bijv. BD GridLock, DMM Belay Master/Ceros, CAMP Atom, Metolius Gatekeeper) fixeert de oriëntatie. Een HMS-vorm (pear-shaped) verdeelt de belasting over een groter oppervlak maar voorkomt cross-load niet uit zichzelf.
- Bail-aflaten: gebruik een eigen schroefkarabiner of stalen bail-karabiner, niet de quickdraw-snapper.
- Bij twijfel: visueel checken vóór belasten of de karabiner met de lange as in trekrichting ligt.
Zie ook
- Schroefkarabiner (Locking carabiner)
- Snapkarabiner (Non-locking carabiner)
- Quickdraw (Quickdraw)
- Voorklim aflaten (Bail-aflaten)
- Afkeurcriteria materiaal (Gear retirement)
Bronnen
- EN 12275 / UIAA 121 (Connectors) — minor-axis minimum 7 kN, longitudinaal min 20 kN
- Petzl: STRING M — rubber keeper aan touw-zijde, oriëntatie-behoud
- Alpinesavvy: “Don’t put rubber bands on an open sling” + “What’s an HMS carabiner”
- Elevation Outdoors / WeighMyRack: anti-cross-load lockers (GridLock, Belay Master, Ceros, Atom, Gatekeeper)
Afbeeldingen
cross-loading-minor-axis-belasting-petzl.svg— Petzl, “Examples of dangerous carabiner loading” (techdiagram, fair use met attributie). https://www.petzl.com/US/en/Sport/Examples-of-dangerous-carabiner-loading-