Pendulum (pendelen, slingerval) is een zijwaartse zwaai aan een gespannen touw, om een draaipunt boven je. Twee gevallen in sportklimmen: een pendelval als je laatste zekering ver opzij zit en je naar de loodlijn eronder zwaait, en de ongewenste zwaai bij cleaning van een overhangende of dwarsende route. Hoe verder je opzij hangt, hoe harder je tegen wand of obstakel kunt klappen.
Snel
- Draaipunt = je laatste/hoogste zekering of het omlooppunt; je zwaait naar de loodlijn eronder.
- Pendelval: ontstaat na een dwarsbeweging weg van je laatste bout, niet alleen onder een overhang. Hoe verder opzij, hoe harder de inslag.
- Bij cleaning: clip je los van een quickdraw terwijl je niet in de loodlijn eronder hangt, dan zwaai je opzij — gedocumenteerd ongeval (AAC: zwaai brak een been). Zie Cleaning en Ombouwen voor aflaten voor de veilige uitclip-volgorde.
- Risico: zijdelingse inslag tegen wand/rotspunt en grondvalrisico laag bij de eerste bout. Een Zachte vangst vangt de verticale schok, niet de zijwaartse zwaai-energie.
- Anticipeer: kies bij dwarsende/overhangende routes je clip- en uitclip-positie zo dat een eventuele zwaai vrij van obstakels is.
Veelgemaakte fouten
- Onderste quickdraw uitclippen zonder los van de zekeraar-streng — bij cleaning trek je de zekeraar mee de zwaai in; clip je vóór de onderste quickdraw eerst los van de andere streng (AAC-aanbeveling).
- Denken dat een zachte vangst de zwaai opvangt — soft catch dempt de val omlaag, niet de zijwaartse pendel. Positie is bepalend, niet de vangst.
- Eerste bout te vroeg uitclippen — laat de onderste bout geclipt voor een gecontroleerde zwaaiafstand boven de grond.
Zie ook
- Cleaning (ongewenste pendel bij ombouwen)
- Ombouwen voor aflaten (veilige uitclip-volgorde)
- Zachte vangst (Soft catch — dempt verticaal, niet zijwaarts)
- Voorklim aflaten (Bail-aflaten — pendulum-risico)
- Touwwrijving (Rope drag)
Bronnen
- Wikipedia — Glossary of climbing terms: pendulum als pendelval (laatste zekering ver opzij) én als pendeltraverse.
- AAC Publications — Lowering Error: Dangerous Swing While Cleaning (ANAM-ongevalsanalyse): zwaai bij uitclippen, aanbeveling om vóór de onderste quickdraw los te clippen van de zekeraar-streng.
- Alpinesavvy — How to (safely) clean an overhanging route: zwaai naar de loodlijn onder het anker bij cleaning; lower-out met touwstaart/cord om de pendel te vermijden.
- Petzl — Recovering quickdraws in an overhang while descending.