De Garda hitch (alpine clutch) maakt met twee identieke karabiners een systeem dat het touw in één richting doorlaat maar terugloop blokkeert. Standaard zelfreddingstechniek om een partner of last omhoog te trekken zonder pulley (katrol). Geen klemknoop in de gebruikelijke zin — werkt op de geometrie van twee parallelle karabiners.
Garda hitch — twee identieke karabiners parallel, touw door beide, één streng kruist over de andere heen. Werkt in één richting.
Meer afbeeldingen
Stapsgewijze opbouw (1–4): twee karabiners aan een ankerpunt → touw door de eerste → touw door de tweede zo dat hij over de eerste loopt → afgewerkte Garda met belastingsrichting (pijlen).
Snel
- Twee identieke karabiners parallel aan een ankerpunt — snappers dezelfde kant op
- Touw door beide, vanaf de belaste kant
- Eerste karabiner door, tweede karabiner langs over de eerste heen
- Werkt in één richting: trekken werkt; loslaten = het touw klemt vast
Wanneer
- Een naklimmer omhoog trekken die niet meer zelf kan klimmen (multi-pitch zelfredding).
- Een last omhoog trekken via een touwsysteem zonder mechanische klem bij de hand.
- Tijdelijk een touw in één richting blokkeren tijdens een zelfreddingsmanoeuvre.
Alleen voor statische belasting — nooit als zekerapparaat
De Garda is een progress-capture voor langzaam ophalen, niet voor het opvangen van een val. Gebruik hem nooit om mee te zekeren of een dynamische (schok)belasting op te vangen. En: eenmaal belast kun je hem niet meer lossen onder belasting — je moet de last eerst van het systeem afnemen (bijv. via een achterzekering met prusik) voor je hem kunt openmaken.
Vereisten
- Twee identieke karabiners — zelfde vorm, zelfde maat, snappers dezelfde kant op. Verschillende karabiners = werkt niet betrouwbaar.
- Schroefkarabiners (Locking carabiners) aan te bevelen onder zware belasting.
- Geclipt aan een ankerpunt dat gekeurd is voor klimbelasting.
Procedure
-
Twee identieke karabiners aan het ankerpunt clippen — parallel, snappers dezelfde kant op.
Beide karabiners moeten dezelfde vorm hebben (dezelfde radius op de rug). Snappers dezelfde kant. Verschillende karabiners = het touw klemt asymmetrisch en kan glippen.
-
Touw door de eerste karabiner — vanaf de belaste kant.
Voer het touw door een van de twee karabiners, vanaf de kant waar de last hangt richting de kant waar je aan trekt.
-
Touw door de tweede karabiner — andersom. buitenkant van de eerste karabiner langs gaat (over de rugzijde van de eerste). Het touw "klemt" zichzelf tegen de eerste karabiner als je terug zou trekken.
Voer het touw door de tweede karabiner zo dat het touw aan de
-
Aantrekken — het touw schuift soepel in de trekrichting.
Trek aan de niet-belaste kant: het touw schuift door. Loslaten of trekken aan de belaste kant: het touw klemt zichzelf vast tussen de twee karabiners — geen terugloop.
-
Test laag bij de grond.
Voor je je gewicht erop hangt: trek aan de gladde kant, daarna loslaten en controleren of het systeem houdt. Beweegt het? Verkeerd opgezet — opnieuw leggen.
Videovoorbeelden
Meer video's
Veelgemaakte fouten
- Niet-identieke karabiners. Verschil in vorm = het touw zit asymmetrisch en kan glippen. Identiek is verplicht.
- Touw verkeerd door de tweede karabiner. Als het touw aan de “binnenkant” van de eerste karabiner langs gaat, klemt er niets — dan is het gewone doorvoer.
- Touw te dik voor de karabiners. Het touw moet net wat dunner zijn dan de karabinerradius. Te dik = klemt te hard (komt niet door); te dun (bijv. 7 mm cord in een grote karabiner) = klemt niet genoeg.
- Onbeoefend systeem in het echt onder belasting gebruiken. Garda is geen vervanging voor een mechanische ascender bij intensief ophalen. Voor incidentele zelfredding: prima. Voor regelmatig: investeer in een ascender of pulley (katrol).
- Niet-schroefkarabiners onder zware belasting. Snappers kunnen onder belasting open komen. Voor zekerheid: twee identieke schroefkarabiners.
- Mantelschade onder zware belasting. De Garda hitch klemt het touw tussen twee karabiners; bij zware of cyclische belasting kan de mantel beschadigd worden — de Garda klemt hard en is touw-onvriendelijk. Voor incidentele zelfredding: aanvaardbaar. Voor regelmatig hijsen: een mechanische pulley + klem (Micro Traxion) is touwvriendelijker.
- Terugloop zonder belasting. Zonder belasting kan het touw via de Garda terugschuiven (geen permanente progress-capture). Gebruik een achterzekering met prusik onder de Garda voor langdurige progress-capture toepassingen.
Varianten
- Mechanische ascender (Petzl Tibloc, Microtraxion): vervangt de Garda in moderne zelfreddingskits — sterker, glijdt soepeler. Garda is de variant die iedereen altijd bij zich heeft.
- Carabiner-block voor abseil: verwante techniek maar ander doel — een karabiner zo in een rappelring geclipt dat hij er niet doorheen past, zodat je op één touwstreng kunt abseilen. Niet hetzelfde als een Garda en niet bedoeld om iets op te halen.
Zie ook
- Schroefkarabiner (Locking carabiner)
- Prusikken (Ascending with prusik)
- Naklimmer ophalen (Bringing up the second)
- Uit het zekersysteem komen (Escaping the belay)
Bronnen
Tekst
- Freedom of the Hills, 9e editie, hfst. 21
- AMGA Multi-Pitch Instructor Manual
- Climbing Self-Rescue (Tyson & Loomis)
- Garda hitch — Wikipedia
- The Garda Hitch (Alpine Clutch) — VDiff Climbing
- Pros and cons of the Garda Hitch — Alpinesavvy
- Skills: Garda Hitch — Kurt Hicks, IFMGA Mountain Guide (statische belasting; niet om mee te zekeren)
Afbeeldingen
- Gardaschlinge.jpg — Wikimedia Commons, publiek domein
- Klettern gardaschlinge.jpg — Oliver Merkel, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0
