Downclimb

Downclimb (afklimmen) is bewust de route omlaag klimmen i.p.v. vallen of aflaten. Tactiek wanneer een val onveilig is — grondvalrisico op de eerste bouten, een richel onder je, of om een clip-fout te herstellen. Vereist andere bewegingsvaardigheid dan opklimmen: je voeten zien is lastiger en je vertrouwt op statische balans i.p.v. dynamiek.

Snel

• Gewicht op je voeten, armen zo gestrekt mogelijk — sparen.
• Kijk naar beneden, plaats je voeten één voor één laag.
• Statisch bewegen — geen dynamische bewegingen omlaag.
• Rust op een neutraal balanspunt (beide voeten gelijke hoogte) voor je verder zakt.
• Zekeraar waarschuwen: “kijk op” — je hebt strak touw nodig, geen slap.

Wanneer

Afklimmen i.p.v. vallen of aflaten loont in deze situaties:

• Grondvalrisico op de eerste bouten (zie Grondvalrisico bij eerste bouten): tussen de eerste en tweede bout is een val vaak een grondval. Afklimmen naar een veilige greep of naar de zekeraar voor een spot is dan veiliger dan forceren.
• Vermoeidheid net na een clip: je hebt geclipt maar de volgende sectie ligt te ver — klim terug naar de laatste rustpositie i.p.v. te forceren en alsnog te vallen.
• Boven een crux waar een val onveilig is: richel onder je, een blok, of een harde landing. Afklimmen tot onder het gevaar voordat je een val accepteert.
• Clip-fout herstellen: een Z-clip of fout doorgehaalde quickdraw los je op door terug te klimmen naar die quickdraw en hem opnieuw te clippen.
• Cleaning halverwege: quickdraws ophalen onder de top terwijl je de route afdaalt (zie Cleaning).

Procedure

1. Waarschuw je zekeraar — "kijk op" of "strak" zodat je geen slap touw krijgt.

   Bij afklimmen wil je het touw kort houden: slap touw vergroot een eventuele val. De zekeraar haalt mee in terwijl jij zakt, zoals bij een langzame aflaat — maar jij stuurt het tempo, niet de zekeraar.

2. Zoek een neutraal balanspunt — beide voeten op gelijke hoogte, gewicht in balans.

   Een stabiele positie (een spreidstand, een goede voetlijst, een knie-lock) waar je even kunt uitrusten en je armen kunt strekken. Bouw dit punt op elke plek in waar het kan; het is je vertrekpunt voor de volgende beweging omlaag.

3. Breng je gewicht op je voeten en strek je armen — sparen.

   Laat je benen het werk doen: zak je heupen en lichaamsgewicht omlaag op je voeten i.p.v. aan je armen te hangen. Gestrekte armen (gewicht op het bot, niet op de spier) kosten veel minder kracht dan opgetrokken armen.

4. Kijk naar beneden en plaats je voeten één voor één laag.

   Voeten zien tijdens afklimmen is lastiger dan opklimmen — je lichaam zit in de weg. Leun licht naar buiten vanuit een gestrekte arm om verder te kijken. Voetstappen die van bovenaf enorm lijken, blijken vaak prima haalbaar zodra je beweegt.

5. Beweeg statisch — verplaats je gewicht gecontroleerd, geen dynamische bewegingen.

   Naar beneden springen of dynamisch naar een greep gooien werkt niet: je hebt geen momentum-controle omlaag. Verplaats je gewicht beheerst van greep naar greep en van voet naar voet, één punt tegelijk los.

6. Herhaal: balanspunt → gewicht op voeten → voeten verzetten → handen verzetten, tot je veilig bent of bij een punt waar aflaten/vallen wél kan.

Veelgemaakte fouten

• Aan je armen hangen — afklimmen kost meer onderarmkracht dan opklimmen als je je gewicht niet op je voeten brengt; je verzuurt en valt alsnog.
• Slap touw — afklimmen met slap in het systeem maakt een val groter; houd contact met je zekeraar en laat strak meenemen.
• Dynamisch omlaag willen — een sprong of dyno naar beneden valt niet te controleren; blijf statisch.
• Te lang twijfelen — afklimmen kost kracht; als het echt niet meer gaat is een gecontroleerde val naar een veilige zone beter dan uitgeput loslaten in een slechte positie.
• Niet oefenen — afklimmen is een aparte vaardigheid; goede klimmers trainen het bewust (bijv. routes in de zaal omhoog én omlaag klimmen).

Zie ook

• Grondvalrisico bij eerste bouten (ground fall risk)
• Valtechniek (falling technique)
• Z-clip
• Cleaning
• Bailstrategie (bail strategy)

Bronnen

• VDiff Climbing — Sport Climbing Movement / How To Descend from a Sport Climb (techniek: statisch bewegen, gewicht op voeten, neutraal balanspunt)
• Climbing.com — Knowing How to Downclimb Can Save Your Life (wanneer afklimmen i.p.v. vallen; armen strekken/lockoff, naar beneden kijken)
• American Alpine Club — Protection: The Ins and Outs of Sport and Trad Climbing Protection (grondvalzone tussen eerste en tweede bout; afklimmen naar betere zekering bij twijfel)
• ClimbingTechniques.org — Clipping Bolts on Lead (afklimmen om een clip-fout / Z-clip te herstellen)
• Bouldering Info — The Complete Guide to Downclimbing (afklimmen als trainbare vaardigheid)