Een quickdraw inhangen

Een quickdraw inhangen (clipping a quickdraw) is de basisbeweging bij voorklimmen: een quickdraw in de bout hangen en daarna het touw in de andere karabiner clippen. Klinkt simpel, gaat in de praktijk vaak fout. Goede cliptechniek bespaart kracht, vermindert valrisico, en voorkomt foute clips zoals Back-clip en Z-clip.

Quickdraw geclipt in een bouthanger met touw door de onderste (touw-) karabiner — boutkarabiner boven met snapper van de wand af, touwkarabiner onder met rubberfix.

Correcte touwroute door snapper — klim-zijde verlaat aan klimmerzijde, weg van de wand

Links: de klim-zijde van het touw verlaat de snapper aan de klimmerzijde, weg van de wand (correct); de zekeraarzijde loopt achterlangs (wandzijde). Rechts: de klim-zijde verlaat aan de wandzijde (back-clip). Zie Back-clip voor faalsequentie.

Clip-handgreep: links snap-clip (wijsvinger drukt snapper open van binnen), rechts pinch-clip (duim drukt van buiten). Keuze afhankelijk van snapperrichting + welke hand.

Snel

• Quickdraw eerst in de bout, snapperrichting van de wand af
• Snapper aan touwzijde: tegenovergesteld aan de klimrichting
• Touw clippen met één duidelijke beweging
• Klim-zijde van het touw komt aan de voorkant (klimmerzijde) naar je toe, weg van de wand
• Bij twijfel: controleer met je ogen na het clippen

Anatomie van een quickdraw

Een Quickdraw bestaat uit twee karabiners verbonden met een textielband (sling):

• Boutkarabiner (boven): meestal met rechte of wire-snapper — gaat in de geboorde verankering.
• Sling (textielband): verbindt beide karabiners. Eindeloze gestikte lus van nylon of Dyneema. Bij de touwkarabiner zit vaak een rubberfix (rubberen ringetje dat de karabiner recht in positie houdt) zodat hij niet kantelt.
• Touwkarabiner (onder): meestal met gebogen snapper (bent gate) — daar clip je makkelijker het touw doorheen. Soms in een andere kleur.

Welke kant boven, welke onder:

• Bovenste (boutkant): rechte of wire-snapper, ruwer.
• Onderste (touwkant): gebogen snapper, vaak met rubberfix. Soms in andere kleur.
• Wissel ze niet om — een gebogen snapper aan de boutzijde is lastiger in een bout te clippen, en een rechte snapper aan de touwzijde clipt rommeliger met touw.

Procedure: quickdraw in de bout

1. Quickdraw van de gordel pakken — bij de touwkarabiner, niet bij de sling.

   Met je dominante hand of de hand die in een goede positie staat. Pak ‘m bij de touwkarabiner (onderste), niet bij de sling.

2. Snapperoriëntatie boutkarabiner — van de wand af. snapper van de boutkarabiner moet van de wand af wijzen. Anders kan de karabiner door rotscontact openduwen.

   De

3. Boutkarabiner door de bout — snapper open op boutrand, dichtklappen.

   • Houd de quickdraw met snapper naar je gericht.
   • Schuif de snapper open op de boutrand, laat ‘m dichtklappen.
   • Trek even aan de sling om te checken dat de karabiner goed zit.

4. Snapperoriëntatie touwkarabiner — tegengesteld aan klimrichting (anti-back-clip). snapper van de touwkarabiner moet wijzen naar de tegenovergestelde kant van waar je gaat klimmen.

   De

   • Als je naar rechts gaat klimmen: snapper wijst naar links.
   • Als je naar links gaat: snapper wijst naar rechts.
   • Recht omhoog: snapper aan de kant met de minste rotswrijving.

Procedure: touw in de quickdraw clippen

1. Touw vasthouden met je cliphand — andere hand op de muur.

   De hand aan de kant van de quickdraw. De andere hand blijft op de muur voor balans.

2. Klim-zijde van het touw komt aan de voorkant naar je toe — weg van de wand. klim-zijde (het stuk dat naar jouw inbindknoop loopt) moet aan de voorkant van de snapper naar je toe komen, weg van de wand. De zekeraarzijde loopt dan achterlangs (wandzijde). Niet andersom.

   De

   • In één oogopslag: de klim-zijde verlaat de quickdraw aan de klimmerzijde (voorkant), niet aan de wandzijde.
   • Andersom = Back-clip.

3. Clip-beweging — snap-clip of pinch-clip; duim omhoog of omlaag, afhankelijk van snapper en hand.

   Welke techniek je gebruikt hangt af van de snapperrichting + welke hand je gebruikt:

   • Snap-clip: wijs- of middelvinger door de snapperopening van binnen naar buiten; duim houdt achterkant karabiner stabiel. Snel bij rechte snappers.
   • Pinch-clip: duim drukt de snapper open via de buitenkant; wijsvinger steunt aan achterkant. Soepeler bij gebogen snappers.

   Duim omhoog vs. duim omlaag:

   • Snapper wijst naar rechts + rechterhand → duim omhoog (wijsvinger drukt snapper open van binnen).
   • Snapper wijst naar rechts + linkerhand → duim omlaag / pinch-clip (duim drukt snapper open van buiten).
   • Verkeerde keuze = “stab” of “twist” — vermoeiend, foutgevoelig.

4. Eén beweging — niet trekken-en-friemelen, één duidelijke clip.

5. Eindcontrole na clippen — touw in QD, anti-backclip, anti-Z-clip, snapper dicht.

   • Touw zit door de quickdraw.
   • Klim-zijde verlaat aan de klimmerzijde, weg van de wand (anti-back-clip).
   • Touw loopt niet door zichzelf (anti-Z-clip — zie Z-clip).
   • Snapper dicht.

Snapperoriëntatie: waarom dit telt

Als je na deze bout naar rechts gaat klimmen en het touw loopt over de snapperkant van de touwkarabiner, dan kan het touw bij een val de snapper opendrukken. Open snapper onder belasting = veel zwakker (~7 kN vs. 20+ kN met dichte snapper). Daarom: snapper altijd weg van de richting waarin je gaat klimmen.

In één oogopslag: goed vs. back-clip

Goede clip:                Back-clip (fout):

  [bout]                    [bout]
   │                         │
   ▓ ← qd                    ▓
   │                         │
   │ ← klim-zijde naar je     │ ← klim-zijde langs de wand
   │   toe (weg van wand)     │   (verkeerd om!)
   │                         │
[klimmer]               [klimmer]

Veelgemaakte fouten

• Back-clip — touw verkeerd om door snapper. Zie Back-clip.
• Z-clip — touw onder een lagere quickdraw door naar boven, dan in de volgende quickdraw — touw kruist zichzelf. Zie Z-clip.
• Snapper richting wand. Bij contact met de rots kan de snapper opengaan. Wijs voor de boutkarabiner altijd weg van de wand.
• Snapperrichting touwkarabiner verkeerd om. Als je naar rechts klimt en de snapper wijst ook naar rechts: bij een val kan het touw de snapper opendrukken. Wijs tegenovergesteld aan de klimrichting.
• Sling gedraaid. Quickdraw met gedraaide sling = onnodig zwakker en lastiger te clippen. Een verdraaide sling draait ook de touwkarabiner mee — kan dwarsbelasting geven. Bij off-axis belasting halveert de sterkte ruwweg (BD QC Lab: ~22 kN closed-axis → ~11 kN off-axis; bij nose-hook zelfs tot onder 6 kN). Recht draaien voor je clipt.
• Clippen vanuit een lage positie (bout vlak boven heup of lager). Vermoeiend, geeft veel touwslap, hoger risico op back-clip. Beter: clip vanuit een positie waar de bout op borst- tot gezichtshoogte zit. Soms beter eerst een stap omhoog dan vanuit een lage uitgestrekte arm proberen.
• Hoog clippen vanuit lage positie (arm volledig gestrekt boven het hoofd in vermoeide positie). Tijdens clippen trek je extra touw boven de bout — die slack wordt opgeteld bij de standaard voorklim-val. Een clip-val is daarom altijd langer dan een gewone voorklim-val van dezelfde positie. Beter snel hoger klimmen tot de bout op gezichtshoogte komt. Veel sport-bronnen (AAC, Climbing.com, Gripped) raden aan te clippen wanneer de bout tussen heup en hoofd zit, niet uitgestrekt boven het hoofd.
• Solid-gate karabiner aan klimmerzijde bij zware vallen. Bij een dynamische val (val tot stilstand) kan een relatief zware solid-gate door zijn massa kortstondig openzwaaien — gate-flutter — waardoor de karabiner heel even op de open-snapper-sterkte (~7 kN) loopt. Wire-gate karabiners hebben juist veel minder gate-massa en zijn daarom MINDER gevoelig voor gate-flutter (BD QC Lab; reden dat Black Diamond in 1995 wire-gates introduceerde). Wire-gates zijn dus een goede keuze voor de cruciale clips (eerste bouten, crux).
• Touw vasthouden tijdens clippen op gevoel. Controleer met je ogen, vertrouw niet op “het voelt goed”.
• Verkeerd gepakt (touw door één enkele streng van een tweestrengs systeem). Bij twee touwen samen: zorg dat beide door dezelfde quickdraw gaan (tweelingtouw) of dat beide door een eigen quickdraw lopen (halftouw).
• Sling onder de snapper aan de touwkant. De sling kan tussen snapper en muur komen — onhandig en kan slijten.

Trucs voor moeilijke clips

• Eerst omhoog klimmen voor je clipt. Als de bout te hoog is en het touw te ver weg, is de clippositie vermoeiend. Soms beter eerst een stap omhoog en dan vanuit een rustigere positie clippen.
• Touw tussen de tanden: klem het touw kort tussen je tanden zodat je beide handen vrij hebt voor de moeilijke clip. (Pas op dat je geen tand breekt.)
• Voettrap: trap met je voet tegen het touw om een lus omhoog te schoppen zodat je ‘m sneller kunt pakken.
• Z-clip vooraf controleren: kijk altijd terug naar je vorige clip voor je een nieuwe quickdraw clipt.

Zie ook

• Quickdraw (Quickdraw)
• Back-clip (Back clipping — anti-pattern)
• Z-clip (Z-clipping — anti-pattern)
• Voorklim zekeren (Lead belay)
• Eerste bout stickclippen (Stickclipping the first bolt)
• Snapkarabiner (Non-locking carabiner)

Bronnen

Tekst

• AMGA Single Pitch Manual
• Climbing — From Toprope to Redpoint (Tyson & Sumner)
• Petzl tech tip Positioning the quickdraw and clipping the rope — © Petzl (quickdraw plaatsing, snapper-oriëntatie, rope path)
• Black Diamond QC Lab — Choosing the Right Carabiner — gate-flutter en wire-gate vs solid-gate
• Black Diamond QC Lab — Off-Axis and Tri/Quad-axial Loading — off-axis sterkteverlies
• REI Expert Advice — How to Use a Quickdraw: Clipping Techniques — touwroute (klim-zijde komt aan voorkant naar je toe, weg van de wand), snap- vs pinch-clip
• Alpinesavvy — Which way should you face carabiners on quickdraws? — snapperoriëntatie: snapper tegengesteld aan klimrichting, belasting op de spine

Afbeeldingen

• Zwischensicherung.jpg — Gohnarch, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0
• Petzl tech tip Positioning the quickdraw and clipping the rope — correcte touwroute © Petzl
• Petzl tech tip Positioning the quickdraw and clipping the rope — clip-handgreep © Petzl

Videovoorbeelden